W pierwszych dniach maja br. w zakładzie Airbus Poland (PZL Warszawa-Okęcie) w Warszawie miała miejsce prezentacja śmigłowca H145D3 należącego do Litwy, który został pokazany z bogatym wyposażeniem dodatkowym. Maszyna tego typu jest proponowana m.in. dla naszej Straży Granicznej, która poszukuje nowoczesnych śmigłowców wielozadaniowych o napędzie wielosilnikowym, z przeznaczeniem do działań obronnych wraz z uzbrojeniem pokładowym i sprzętem technicznym.
Śmigłowiec jest jedną z trzech zakupionych przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych Litwy maszyn tego typu przeznaczonych dla tamtejszej Państwowej Służby Granicznej (VSAT, Valstybės sienos apsaugos tarnyba). Zamówienie złożono w listopadzie 2023 roku a wszystkie trzy śmigłowce odebrano między kwietniem a listopadem 2o25 roku. Maszyny zostały zakupione w ramach Specjalnego Programu Tranzytowego, czyli specjalnego instrumentu wsparcia finansowego, który ma wspierać – w przypadku Litwy – obsługę tranzytu lądowego osób między obwodem kaliningradzkim (królewieckim) a innymi częściami Federacji Rosyjskiej.
Litewski śmigłowiec H145 pokazany z całym wyposażeniem dodatkowym.
Śmigłowce są przeznaczone zasadniczo do działań patrolowych i interwencyjnych a także do innych zadań w zależności od potrzeb samej VSAT lub litewskiego resortu spraw wewnętrznych. Śmigłowce wybrano H145 z uwagi na założenie pewnej unifikacji floty i obsługi naziemnej śmigłowców litewskiej służby VSAT, która obecnie eksploatuje obecnie wyłącznie maszyny Airbus Helicopters (Eurocopter), w tym dwa EC120B Colibri, dwa EC135T-2 (H135) i jeden EC145 (H145) w starszej wersji i trzy nowe H145D3.
Śmigłowce są zgrupowane w eskadrze lotniczej VSAT (drugą jednostką ze statkami powietrznymi jest pododdział bezzałogowców) i podporządkowane Zarządowi Lotnictwa, który odpowiada za wszelkie sprawy związane z planowaniem i operacjami lotnictwa granicznego Litwy, w tym związane ze szkoleniem załóg i techników.
Śmigłowiec został wyposażony m.in. we wciągarkę ratowniczą.
H145 w najnowszym prezentowanym w Warszawie wariancie to dwusilnikowy śmigłowiec wielozadaniowy napędzany silnikami Safran Arriel 2E z cyfrowym sterowaniem. W przedzialne napędowym zainstalowano system przeciwpożarowy z czujnikami i układem gaśniczym. Maszyna ma nowy pięciołopatowy wirnik nośny, w układzie bezprzegubowym z głowicą wirnika wykonaną jako jeden element, co ma ułatwiać czynności obsługowe i serwisowe, ale przede wszystkim zmniejszać wibracje, czyli zwiększać komfort lotu zarówno dla załogi, jak i pasażerów. Według Airbusa układ bezprzegubowy wirnika poprawia również znaczenie niezawodność statku powietrznego, a co za tym idzie bezpieczeństwo operacji lotniczych. Maksymalna masa startowa maszyny to 3800 kg, ładunku wewnętrznego 1900 kg, wliczając załogę i pasażerów oraz paliwo, a ładunku podwieszanego na zaczepie pod śmigłowcem – 1600 kg.
Poza nowym wirnikiem obecnie produkowane H145, tak jak prezentowany egzemplarz, mają otunelowane śmigło ogonowe (tzw. fenestron) z dziesięcioma łopatami, zamiast klasycznego dwułopatowego wirnika ogonowego. Zmniejsza to znacznie hałas generowany przez operujący na małych wysokościach oraz poprawia bezpieczeństwo obsługi – niemożliwe jest przypadkowe uderzenie łopatą ogonową w jakąkolwiek przeszkodę przy operowaniu na małych wysokościach lub lądowaniu w terenie przygodnym.
Tył kadłuba pod wysoko umieszczoną belką ogonową jest otwierany, co ułatwia załadunek i wyładunek, np. w przypadku noszy z poszkodowanym lub innych dłuższych przedmiotów. W wariancie ewakuacji medycznej śmigłowiec może zabrać dwie pary noszy, standardowa konfiguracja w tym wypadku to jedna para noszy i do trzech ludzi personelu medycznego.
Widok do wnętrza kabiny poprzez otwarte połówki tylnej części kadłuba – w głębi stanowisko operatora głowicy optoelektronicznej.
Załoga H145 dysponuje awioniką Helionix z czteroosiowym autopilotem oraz cyfrowym systemem sterowania z dwoma komputerami sterującymi. Wszelkie dane w kabinie załogi są prezentowane na trzech dużych i dwóch mniejszych wyświetlaczach wielofunkcyjnych (tzw. kabina glass-cockpit). Kokpit ma miejsca dla dwóch pilotów (choć w części misji załogę stanowi tylko jeden pilot) a kabina ładunkowa mieści osiem siedzisk i ma dwoje odsuwanych drzwi w układzie „na przestrzał”.
Wnętrze kabiny załogi śmigłowca H145 z wielofunkcyjnymi wyświetlaczami.
W prezentowanej wersji w kabinie ładunkowej znalazł się stelaż z konsolą sterowania głowicą optoelektroniczną i monitorami prezentującymi obraz z niej (obraz z głowicy może być prezentowany również na wyświetlaczu w kabinie – w takiej konfiguracji operator głowicy siedzi obok pilota, stelaż konsoli w kabinie jest złożony, co umożliwia pełne wykorzystanie przestrzeni ładunkowej).
Widok na zobrazowanie z głowicy optoelektronicznej śmigłowca prezentowane na monitorach w kabinie ładunkowej.
Prezentowany litewski H145D3 miał następujące główne wyposażenie dodatkowe i specjalistyczne:
- radar pogodowy pozwalający na operowanie w trudnych warunkach atmosferycznych;
- głowicę optoelektroniczną o charakterystykach wojskowych – umożliwia obserwację z dużych odległości (według załogi „ponad 40 km”), zobrazowanie bardzo w wysokiej rozdzielczości i jakości obrazu oraz zapis danych obrazowych i innych;
- sterowany reflektor poszukiwawczy;
- wciągarkę ratowniczą z napędem elektrycznym;
- podkadłubowy system podwieszeń zewnętrznych;
- system „szybkiej liny” ze składanym wysięgnikiem z zaczepami dla dwóch lin umożliwiającym desantowanie tą metodą dwóch ludzi na raz z jednej strony śmigłowca (wysięgnik jest demontowalny w kilka minut i ma system zrzutu lin w razie potrzeby);
- dodatkowy zbiornik paliwa zwiększający długotrwałość lotu o około 1 godz., czyli z 3,5 godz. do 4,5 godz. i zasięg z 650 km do 800 km;
- zbiornik podwieszany typu Bambi Bucket przeznaczony do gaszenia pożarów.
Prezentowany H145D3 miał m.in. radar pokładowy, głowicę optoelektroniczną czy reflektor poszukiwawczy.
Ponadto, w razie takiego zapotrzebowania użytkownika, w obu drzwiach kabiny mogą być zamontowane podstawy dla broni strzeleckiej, np. karabinów maszynowych strzelających w dół i na boki.
Obecnie litewscy strażnicy graniczni używają H145 do zadań patrolowych i obserwacyjnych, interwencyjnych, transportu sił specjalnych, w tym operatorów służby granicznej należących do Zarządu Specjalnego o nazwie Kovas. Dodatkowymi zadaniami VSAT, w tym jednostki jej lotnictwa, jest poszukiwanie i ratownictwo, prowadzenie poszukiwań zaginionych osób, a także operacje wsparcia policji, straży pożarnej i pogotowia ratunkowego oraz kontrola zanieczyszczeń, w tym monitoring radiologiczny znajdujących się niedaleko granic Litwy elektrowni jądrowych.
Nowe litewskie H145 operują zasadniczo we wschodniej części kraju w pobliżu granicy z Białorusią. Główną stałą bazą lotnictwa VSAT jest lotnisko Paluknys z nową infrastrukturą obsługową i szkolną.
Zobacz również
Reklama
Reklama
