• Piątek, 7 sierpnia 2026
X

21 lipca 1946 – pierwsze starty i lądowania samolotu z napędem odrzutowym z amerykańskiego lotniskowca

80 lat temu, 21 lipca 1946 roku, LCDR James Jennings Davidson w myśliwcu pokładowym McDonnell XFD-1 Phantom wykonał serię udanych startów i lądowań na pokładzie lotniskowca Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych (United States Navy) USS Franklin D. Roosevelt (CVB-42). Były to pierwsze intencjonalne starty i lądowania samolotu z napędem wyłącznie odrzutowym na amerykańskim lotniskowcu*.

XFD-1 Phantom (BuNo 48236) z LCDR Jamesem J. Davidsonom za sterami ląduje na pokładzie lotniskowca USS Franklin D. Roosevelt (CVB-42) 21 lipca 1946 roku. Widać wychylony hak służący do łapania lin rozpiętych w poprzek pokładu lotniskowca.

Do prób wyznaczono drugi prototyp XFD-1 (BuNo 48236), który załadowano na pokład lotniskowca USS Franklin D. Roosevelt (CVB-42) w bazie Norfolk w Wirginii 19 lipca. Po wyjściu z portu okręt krążył niedaleko ujścia Zatoki Chesapeake. Zaplanowane na 20 lipca próby przełożono z powodu awarii instalacji elektrycznej samolotu. Usterkę udało się szybko usunąć i następnego dnia przed godz. 7.00 przystąpiono do pierwszej próby startu. Po niecałych 140 m rozbiegu, przy prędkości przeciwnego wiatru 45 km/h, samolot z LCDR Davidsonem za sterami po raz pierwszy wystartował z pokładu lotniskowca. Krótki pierwszy lot, podczas którego pilot nie schował nawet podwozia ani klap, sprowadził się do zatoczenia kręgu wokół okrętu i udanego lądowania.

Drugi prototyp myśliwca XFD-1 Phantom (BuNo 48236) z LCDR Jamesem J. Davidsonom za sterami startuje z pokładu lotniskowca USS Franklin D. Roosevelt (CVB-42) 21 lipca 1946 roku.

Jeszcze tego samego dnia LCDR Davidson wykonał cztery kolejne loty próbne. Najkrótszy zanotowany rozbieg wyniósł 113 m. Podczas jednego z lotów pilot wykonał symulowane lądowanie, tylko dotykając kołami pokładu i zwiększając ciąg silników w celu odejścia znad pokładu lotniskowca na drugi krąg (tzw. touch-and-go). W ten sposób przetestował procedurę awaryjnego odejścia, stosowaną w przypadku niezaczepienia hakiem o żadną z lin hamujących rozpiętych w poprzek pokładu. Po udanym wykonaniu wszystkich zaplanowanych prób, Davidson po raz ostatni wystartował z pokładu Franklina D. Roosevelta i przeleciał do bazy na lądzie. Tym razem, przy przeciwnym wietrze o prędkości aż 74 km/h, do startu wystarczyło zaledwie 110 m rozbiegu. Wszystkie starty przeprowadzono bez użycia katapulty.

XFD-1 Phantom (BuNo 48236) ustawiony na rufowej części pokładu lotniskowca USS Franklin D. Roosevelt (CVB-42). Były to pierwsze intencjonalne starty i lądowania samolotu z napędem wyłącznie odrzutowym na amerykańskim lotniskowcu.

Samolot XFD-1 Phantom został skonstruowany pod koniec drugiej wojny światowej w firmie McDonnell Aircraft Corporation z St. Louis w Missouri. Prototypy napędzane były dwoma silnikami odrzutowymi Westinghouse 19XB-2B (oznaczenie wojskowe J30-WE-20). Pierwszy prototyp (BuNo 48235) został oblatany 26 stycznia 1945 roku przez fabrycznego pilota doświadczalnego Edwina Woodwarda „Woody’ego” Burke’a. W latach 1946–1948 wyprodukowano 60 egz. seryjnych. W sierpniu 1947 roku oznaczenie samolotów zmieniono z FD-1 na FH-1. Były to pierwsze myśliwce odrzutowe wprowadzone do służby w lotnictwie Marynarki Wojennej i Korpusu Piechoty Morskiej Stanów Zjednoczonych.

Przed samolotem XFD-1 Phantom na pokładzie lotniskowca USS Franklin D. Roosevelt (CVB-42) stoją (od lewej): LCDR James J. Davidson (pilot), VADM Arthur W. Radford (zastępca szefa operacji mokrskich ds. lotnictwa) i VADM Gerald F. Bogan (dowódca lotnictwa Floty Atlantyku).

* Pierwsze nieintencjonalne lądowanie na pokładzie lotniskowca samolotu napędzanego (w tamtym momencie) tylko silnikiem odrzutowym miało miejsce 6 listopada 1945 roku. W samolocie z kombinowanym tłokowo-odrzutowym napędem Ryan FR-1 (BuNo 39682) z eskadry VF-41 zaokrętowanej na lotniskowcu USS Wake Island (CVE-65) wkrótce po starcie zgasł silnik tłokowy. Pilot ENS J.C. „Jake” West nie zdołał go ponownie uruchomić, ale udało mu się uruchomić silnik odrzutowy i pomyślnie wylądować na pokładzie lotniskowca.

Monografia pokładowego samolotu myśliwskiego McDonnell FH Phantom została opublikowana w magazynie Technika Wojskowa HISTORIA Numer Specjalny 6/2013.

 

Reklama

Archiwum

Najpopularniejsze

Reklama

Najnowsze czasopisma

Zobacz wszystkie
X
Facebook
Twitter
X

Dołącz do nas

X