Reklama
18 stycznia 2026 roku, podczas ceremonii w bazie lotniczej Skrydstrup, Dania oficjalnie zakończyła eksploatację samolotów bojowych F-16, które przez 46 lat stanowił podstawę jej sił powietrznych. Kraj ten zamknął tym samym ważny rozdział w historii swojego lotnictwa bojowego, które obecnie w pełni przeszło na nowoczesne F-35A Lightning II.
Zakup F-16
W połowie lat 70. Belgia, Dania, Norwegia i Holandia rozpoczęły wspólne poszukiwania następcy dla swoich myśliwców F-104 Starfighter. Powołano wspólną komisję międzyrządową, która 5 lutego 1975 roku ogłosiła wybór F-16, odrzucając kandydatury szwedzkiego Viggena i francuskiego Mirage F1. Warto zauważyć, że zwycięska maszyna była wówczas w stadium prototypu i została wybrana przez USAF na swój podstawowy lekki myśliwiec niewiele dni wcześniej, 13 stycznia 1975 roku. W związku z tym Dania znalazła się w ekskluzywnym gronie państw, które stały się pierwszymi zagranicznymi nabywcami amerykańskich F-16.
Lądujący duński F-16A.
Pierwotne zamówienie władz z Kopenhagi opiewało na 46 jednomiejscowych F-16A i 12 dwumiejscowych F-16B. Montaż końcowy tych samolotów został przeprowadzony w zakładach SABCA w Belgii i wszystkie zostały zbudowane zgodnie ze standardem Block 1. Dostawy rozpoczęły się 28 stycznia 1980 roku wraz z przylotem pierwszego F-16B. Wszystkie 58 samolotów F-16A/B początkowej partii zostało później zmodernizowanych do standardu F-16A/B Block 10.
W sierpniu 1984 roku zamówiono kolejną partię 12 samolotów nowszego standardu Block 15. Zawierała ona 8 jednomiejscowych F-16A i 4 dwumiejscowe F-16B. Tym razem samoloty zostały zbudowane przez zakłady Fokkera zlokalizowane w Holandii. Dodatkowe maszyny pozwoliły Duńczykom na sformowanie czwartej eskadry F-16.
Ponadto w lipcu 1994 roku zostały zakupione z USA trzy używane samoloty standardu Block 15, które uzupełniły ubytki sprzętowe, jakie pojawiły się w wyniku wypadków. Kolejna partia czterech używanych samolotów dotarła do Danii na początku 1997 roku. Tak jak poprzednie maszyny zostały one zmodernizowane do standardu MLU.
Duńskie F-16 nad wybrzeżem Bałtyku
Wszystkie duńskie F-16 zostały fabrycznie wyposażone w reflektor, zamontowany po lewej stronie przedniej części kadłuba, który służy do identyfikacji innych statków powietrznych podczas nocnych przechwyceń. Samoloty otrzymały dodatkowo możliwość instalacji zintegrowanego z pylonem powieszeń systemu samoobrony PIDS+ (Pylon Integrated Dispenser Station). Niektóre duńskie F-16 są również w stanie przenosić zasobnik rozpoznawczy Red Baron Recce Pod. W ramach programie MLU i Dania zmodyfikowała wszystkie posiadane wówczas 61 samolotów F-16.
Zagraniczne misje bojowe
Pierwszą zagraniczną misją bojową duńskich F-16 był udział w operacji „Allied Force” w 1999 roku. Wykorzystano cztery myśliwce, które stacjonowały w bazie lotniczej Grazzanise we Włoszech. Duńskie F-16, które będąc świeżo po modernizacji dysponowały nowymi pociskami AMRAAM, przez większość czasu realizowały powietrzne patrole bojowe. W okresie od 24 marca do 6 czerwca wykonano 220 misji bojowych (442 loty), dokonując czterech ataków z wykorzystaniem 24 bomb.
Uzbrajanie duńskiego F-16 w bomby JDAM podczas operacji o przewciwko Państwu Islamskiemu w 2014 r.
W 2002 roku rząd Danii podjął decyzję o wysłaniu sześciu F-16 na wojnę przeciwko afgańskim talibom w ramach operacji „Enduring Freedom”. Samoloty stacjonowały w bazie sił powietrznych Manas w Kirgistanie w okresie od 1 października 2002 do 1 października 2003 roku. W tym czasie wykonano 743 misje i dwa ataki na cele naziemne z użyciem 19 bomb.
Od 1 lipca do 10 października 2004 roku pięć samolotów F-16 stacjonowało na Litwie w celu ochrony przestrzeni powietrznej nad państwami bałtyckimi, inaugurując swój udział w rotacyjnej misji NATO Baltic Air Policing. Duńscy piloci potem wielokrotnie wracali w to miejsce obsadzając czteromiesięczne rotacje w 2009, 2011, 2013, 2014, 2018, 2019, 2021 oraz 2022 roku. Ponadto między marcem a majem w 2009 i 2010 roku duńskie F-16 dwukrotnie zapewniały osłonę powietrzną nad Islandią, w ramach misji Iceland Air Policing.
Duński pilot F-16 podczas lotu nad Irakiem w ramach operacji Inherent Resolve.
Od 19 marca do 31 października 2011 roku sześć samolotów F-16 zostało rozmieszczonych we włoskiej bazie lotniczej marynarki wojennej Sigonella na Sycylii, aby atakować cele naziemne i pomóc w utrzymaniu strefy zakazu lotów nad Libią w ramach natowskiej operacji „Unified Protector”. W tym okresie zrealizowano 599 misji i zrzucono 923 bomby.
F-16 wzięły również dwukrotny udział w wojnie przeciwko Państwu Islamskiemu w Iraku i Syrii. Pierwsza misja trwała 12 miesięcy, od 5 października 2014 do 6 października 2015 roku. W jej trakcie siedem samolotów operujących z bazy lotniczej Ahmed Al Jaber w Kuwejcie wykonało 547 misji i zrzucając 503 bomby. Drugi pobyt na Biskim Wschodzie był krótszy i trwał, od 15 czerwca do 15 grudnia 2016 roku. Tym razem F-16 stacjonowały w tureckiej bazie Incirlik, z której samoloty wykonały 276 misji używając 384 bomb.
Ostatnie lata
Jeszcze w 2023 roku w ewidencji duńskich wojsk lotniczych znajdowało się 59 samolotów F-16, z których w aktywnej służbie było 43 (33 jednomiejscowe F-16AM oraz 10 dwumiejscowych F-16BM). Spośród nich 19 samolotów w latach 2024-2025 przekazano Ukrainie, aby wesprzeć jej obronę przed rosyjską agresją. Pozostałe 24 samoloty sprzedano Argentynie – pierwsze dostawy miały miejsce w grudniu 2025 roku i będą kontynuowane do 2028 roku.
Duński F-16 w bazie Incirlik w Turcji.
W miejsce F-16 duńskie Ministerstwo Obrony zamówiło łącznie 43 myśliwce F-35A. Pierwsze z nich zostały odebrane w październiku 2023 roku. Obecnie liczba F-35A przejętych na własność sięga 21 egzemplarzy, ale na ziemi duńskiej przebywa zaledwie 15 myśliwców, podczas gdy sześć samolotów nadal stacjonuje w Stanach Zjednoczonych, gdzie odbywają się szkolenia dla pilotów i personelu naziemnego.
Pokazowy F-16 w duńskich barwach narodowych.
Reklama
Zobacz również
Reklama
Reklama
