85 lat temu, 6 maja 1941 roku, został oblatany prototyp amerykańskiego samolotu myśliwskiego Republic XP-47B Thunderbolt. Samolot okazał się jednym z najlepszych myśliwców drugiej wojny światowej i do dziś pozostaje jednym z symboli potęgi amerykańskiego lotnictwa tego okresu.
Prototyp XP-47B (40-3051) na lotnisku fabrycznym w Farmingdale na Long Island. Samolot został oblatany 6 maja 1941 roku przez pilota doświadczalnego firmy Republic Lowery’ego L. Brabhama.
W pierwszym locie za sterami XP-47B (nr ewid. 40-3051) zasiadał pilot doświadczalny firmy Republic Aviation Corporation Lowery Lawson Brabham. Start nastąpił z lotniska fabrycznego w Farmingdale na Long Island w stanie Nowy Jork. W trakcie lotu do kokpitu zaczął przedostawać się gryzący dym ze spalonego oleju, który wyciekał na gorącą rurę doprowadzającą spaliny do turbosprężarki. Brabham rozważał nawet skok na spadochronie, ale ostatecznie pozostał za sterami i bezpiecznie sprowadził samolot do lądowania w pobliskiej bazie lotniczej Mitchel Field. Po powrocie do wytwórni oświadczył z entuzjazmem: „Myślę, że trafiliśmy w dziesiątkę!” („I think we’ve hit the jackpot!”).
Głównym konstruktorem P-47 był Alexander Kartveli (właściwie Aleksandr Michajłowicz Kartwieliszwili), rosyjski imigrant gruzińskiej narodowości. W owym czasie XP-47B był największym i najcięższym jednosilnikowym jednomiejscowym samolotem myśliwskim zbudowanym w Stanach Zjednoczonych. Przy masie startowej 5262–5625 kg był niemal dwa razy cięższy od większości ówczesnych myśliwców. W lecie tego samego roku samolot trafił do ośrodka doświadczalnego Sił Powietrznych Armii Stanów Zjednoczonych (United States Army Air Forces, USAAF) w Wright Field w Ohio w celu przeprowadzenia prób wojskowych. Podczas jednego z lotów próbnych osiągnięto prędkość maksymalną 663 km/h na wysokości 7864 m. Potem XP-47B wrócił do wytwórni, gdzie został wykorzystany do różnych testów związanych z udoskonalaniem konstrukcji i wyposażenia seryjnych P-47B. Został utracony w wypadku 8 sierpnia 1942 roku. Pilotujący go w tym locie Filmore L. „Fil” Gilmer zdołał wyskoczyć na spadochronie.
Prototyp XP-47B (40-3051) na lotnisku fabrycznym w Farmingdale. W owym czasie był to największy i najcięższy jednomiejscowy jednosilnikowy myśliwiec zbudowany w Stanach Zjednoczonych.
P-47 Thunderbolt był najliczniej produkowanym amerykańskim samolotem myśliwskim w całej dotychczasowej historii. W dwóch fabrykach Republic Aviation Corporation w Farmingdale w stanie Nowy Jork i Evansville w Indianie oraz zakładach Curtiss-Wright Corporation w Buffalo w stanie Nowy Jork wyprodukowano w latach 1941–1945 łącznie 15 683 egz. w kilku wersjach seryjnych i doświadczalnych, w dwóch głównych odmianach – z garbem na kadłubie (tzw. razorback) i kroplową osłoną kabiny (bubbletop).
W porównaniu ze smukłą, elegancką sylwetką innego słynnego amerykańskiego myśliwca P-51 Mustang, P-47 Thunderbolt wydawał się wielki, ciężki i niezgrabny, ale – pomimo rzeczywiście dużych gabarytów i masy – miał znakomite osiągi (dzięki potężnemu silnikowi Pratt & Whitney R-2800 z turbosprężarką), dobre własności lotne, silne uzbrojenie (osiem kaemów Browning M2 kal. 12,7 mm), duży udźwig (mógł zabrać duży zapas paliwa oraz ponad tonę bomb albo dziesięć niekierowanych pocisków rakietowych kal. 127 mm) oraz mocną i odporną na uszkodzenia konstrukcję.
Formacja P-47B Thunderbolt z 56. Fighter Group w locie nad Long Island, lato/jesień 1942 roku. Samolot na pierwszym planie (nr ewid. 41-6002; nr takt. 1) pilotuje dowódca 56. FG Maj. Hubert „Hub” Zemke. 56. FG była pierwszą jednostką USAAF przezbrojoną w Thunderbolty.
Od marca 1943 do sierpnia 1945 roku P-47 wylatały w amerykańskich jednostkach ponad 546 tys. misji bojowych, w czasie których wystrzeliły ponad 135 mln sztuk amunicji kalibru 12,7 mm , odpaliły 60 tys. rakiet i zrzuciły 132 tys. tony bomb. Samolot świetnie sprawdził się w walkach powietrznych (odniesiona na nim 3 752 zwycięstw powietrznych) oraz atakowaniu celów naziemnych (samolotów stojących na lotniskach, lokomotyw, czołgów i innych pojazdów). W czasie wojny utracono z wszystkich przyczyn 5222 myśliwców P-47, w tym 3499 w lotach bojowych. Jedynie 824 Thunderbolty zostały zestrzelone przez wrogie myśliwce, a 1642 przez artylerię przeciwlotniczą; reszta strat to zaginięcia, awarie, wypadki z winy pilotów itp.
O walorach P-47 mogą świadczyć słowa Huberta „Huba” Zemke, dowódcy słynnej 56. Fighter Group i jednego z asów latających tym typem myśliwca: „Jeśli chcesz wysłać zdjęcie dziewczynie – wsiądź do kokpitu Mustanga. Jeśli chcesz przeżyć w walce – wsiądź do kokpitu Thunderbolta”.
P-47N-25-RE (44-89303) podczas prób w ośrodku doświadczalnym NACA LMAL, sierpień 1945 roku. Była to ostatnia produkowana seryjnie wersja Thunderbolta. W latach 1941–1945 w trzech fabrykach wyprodukowano łącznie 15 683 egz. P-47.
Podczas drugiej wojny światowej Thunderbolty służyły w siłach powietrznych Stanów Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii, Francji, Brazylii, Meksyku i Związku Radzieckiego. Walczyły na niemal wszystkich frontach: w zachodniej i południowej Europie, na środkowym i południowo-zachodnim Pacyfiku, w Azji Południowo-Wschodniej, Chinach i nad Japonią. Po wojnie trafiły do wyposażenia sił powietrznych jeszcze 18 krajów. W wielu z nich Thunderbolty były pierwszymi nowoczesnymi samolotami bojowymi i zarazem ostatnimi myśliwcami z napędem tłokowym.
Zobacz również
Reklama
Reklama
