

Izraelskie Siły Obronne poinformowały, że 4 marca rano doszło do zestrzelenia irańskiego samolotu wojskowego Jak-130 przez izraelski myśliwiec F-35I. Jest to pierwsze w historii zestrzelenie samolotu załogowego przez myśliwiec F-35I Adir należący do izraelskiego lotnictwa.
Od początku konfliktu Iran używał uzbrojonych samolotów szkolno-bojowych Jak-130 do zwalczania izraelskich i amerykańskich dronów oraz pocisków manewrujących. W tym celu maszyny zostały uzbrojone w rakiety powietrze-powietrze R-73E. Patrole tak uzbrojonych samolotów dostrzeżono w trakcie tej wojny między innymi nad Teheranem.
Warto przypomnieć, że lutym 2025 roku w Iranie przeprowadzono szeroko zakrojone ćwiczenia Zolfagar 1403, podczas których samoloty typu Jak-130 trenowały zwalczanie celów powietrznych we wspólnej formacji z myśliwcami MiG-29. Prawdopodobnie miało to związek z brakiem radarów na pokładach Jaków, więc maszyny szkolne musiały być podprowadzone w pobliże przechwytywanego celu przez pełnoprawny myśliwiec. Niemniej wciągu dnia i przy dobrych warunkach pogodowych Jak-130 mógłby działać samodzielnie, choć niewątpliwie załodze byłoby trudniej dostrzec cele.

Irański Jak-130 w konfiguracji do zwalczania dronów podczas odbywających się w lutym 2025 r. ćwiczenia Zolfagar 1403
Dostawy zakupionych w Rosji 24 Jaków-130 zostały zapoczątkowane we wrześniu 2023 roku i przynajmniej w znacznej większości były realizowane w kolejnym roku. Maszyny tego typu stacjonują w 8. Bazie Myśliwskiej w Isfahanie a ich głównym celem było szkolenie zaawansowane nowych pilotów, którzy w przyszłości mieli zasiąść za sterami myśliwców. Samolot ma jednak możliwość przenoszenia ograniczonego asortymentu uzbrojenia. W tym przydatnych do zwalczania celów powietrznych na bliskim dystansie pocisków R-73E (do 4 szt.) i zasobnika z działkiem.

















