26 maja agencja kosmiczna NASA poinformowała o wyborze amerykańskiej firmy Venturi Astrolab na dostawcę nowego załogowego łazika księżycowego dla programu Artemis. Pojazd, oznaczony jako Crewed Lunar Vehicle (CLV-1), ma stać się podstawowym środkiem transportu astronautów podczas przyszłych misji na powierzchni Księżyca.
W 2024 roku, w ramach programu Lunar Terrain Vehicle Services, agencja NASA przyznała firmie Astrolab ramowy kontrakt o potencjalnej wartości do 4,6 miliarda USD. Kontrakt ten umożliwia firmie Astrolab otrzymywanie zleceń na dostawy i usługi przez okres najbliższych 13 lat. W ramach wspomnianej puli doszło teraz do udzielenia zamówienia w kwocie 219 milionów USD na budowę i dostawę nieokreślonej liczby łazików. Zgodnie z harmonogramem NASA pierwsze egzemplarze zakontraktowanych pojazdów mają trafić na Księżyc do 2028 roku, wspierając zarówno załogowe, jak i automatyczne operacje badawcze w rejonie południowego bieguna Księżyca.

Pojazd, oznaczony jako Crewed Lunar Vehicle (CLV-1), ma stać się podstawowym środkiem transportu astronautów podczas przyszłych misji na powierzchni Księżyca
Projekt CLV-1 wpisuje się w nowe podejście NASA do eksploracji Księżyca, zakładające szybszą produkcję i wysyłkę na powierzchnię Srebrnego Globu większej liczby mniejszych pojazdów. Łazik został zaprojektowany przede wszystkim do transportu astronautów, sprzętu i zaopatrzenia, ale będzie również zdolny do częściowo autonomicznej lub zdalnej pracy podczas misji bezzałogowych. Konstrukcja będzie wykorzystywać technologie opracowane przez Venturi Space, które zaprezentowano w 2022 roku na pełnowymiarowym prototypie łazika o nazwie FLEX.
Jednym z najważniejszych elementów konstrukcji są hiperodkształcalne koła. Zostały one zaprojektowane z myślą o pracy w wyjątkowo trudnych warunkach księżycowych, obejmujących ekstremalne temperatury od –240°C do +130°C. Specjalna konstrukcja ma umożliwiać skuteczne tłumienie nierówności terenu, ograniczać osiadanie pyłu księżycowego oraz zapewniać przyczepność na stromych zboczach i niestabilnym podłożu.
Drugim kluczowym komponentem są wysokowydajne akumulatory, których zadaniem będzie zapewnienie stabilnego zasilania podczas długotrwałych misji. System energetyczny wyposażono w rozwiązania chroniące ogniwa przed skrajnymi warunkami termicznymi oraz umożliwiające utrzymanie gotowości pojazdu do jazdy nawet podczas dwutygodniowych nocy księżycowych.

CLV-1 został zaprojektowany do transportu astronautów, sprzętu i zaopatrzenia, ale będzie również zdolny do częściowo autonomicznej lub zdalnej pracy podczas misji bezzałogowych.
Całość uzupełnia zaawansowany system zarządzania energią, monitorujący stan baterii, równoważący pracę ogniw i kontrolujący temperaturę. Oprogramowanie ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa i niezawodności łazika podczas jazdy, postoju oraz długich okresów czuwania. Dzięki tym rozwiązaniom CLV-1 ma stać się jednym z podstawowych narzędzi przyszłej eksploracji Księżyca w ramach programu Artemis.












