45 lat temu, 7 czerwca 1981 roku, samoloty myśliwskie F-16A Izraelskich Sił Powietrznych dokonały nalotu na iracki reaktor jądrowy „Osirak” niedaleko Bagdadu. Było to pierwsze na świecie użycie bojowe myśliwców F-16.
Cztery samoloty F-16A Nec ze 117. Eskadry w bazie Ecion, przygotowane do startu do ataku na iracki reaktor jądrowy „Osirak”, 7 czerwca 1981 roku. W samolocie nr 113 (na pierwszym planie) leciał dowódca formacji uderzeniowej Ze’ew Raz.
Reaktor „Osirak” w Al Tuwaitha, około 18 km na południowy wschód od Bagdadu, był budowany przy pomocy francuskich specjalistów według francuskiej technologii „Osiris”. Oficjalnie miał służyć cywilnym celom naukowym, ale izraelski rząd obawiał się, że zostanie wykorzystany przez reżim Saddama Husajna do budowy broni jądrowej. Gdy dyplomatyczne próby przekonania Francuzów do rezygnacji z projektu zawiodły, rząd Menachema Begina postanowił przeprowadzić atak lotniczy na wciąż jeszcze niedokończony reaktor.
Operacja dostała kryptonim „Opera” („Miwca Opera”). Zdjęcia satelitarne i lotnicze obiektu Izrael pozyskał ze Stanów Zjednoczonych i Iranu (jeszcze przed rewolucją islamską). Na Pustyni Negew zbudowano makietę reaktora w skali 1:1 i rozpoczęto ćwiczenie ataku. Pierwszy atak ćwiczebny przeprowadzono 23 sierpnia 1980 roku. Izraelski rząd zatwierdził plan ataku w październiku. Początkowo zamierzano go przeprowadzić już w listopadzie, ale potem datę ataku przesunięto na 10 maja 1981 roku, a ostatecznie na 7 czerwca.
Samolot F-16A Nec w bazie Ecion, tankowany do pełna tuż przed startem do ataku na iracki reaktor jądrowy „Osirak”, 7 czerwca 1981 roku. Każdy F-16A był uzbrojony w dwie bomby swobodnie spadające Mk 84 o masie po 907 kg i dwa pociski rakietowe powietrze-powietrze AIM-9 Sidewinder do samoobrony i przenosił trzy dodatkowe zbiorniki paliwa.
Grupę uderzeniową tworzyło osiem myśliwców F-16A Fighting Falcon, w Izraelskich Siłach Powietrznych znanych jako Nec (jastrząb) – po cztery ze 110. i 117. Eskadry. Ich pilotami byli: Ze’ew Raz (dowódca formacji; leciał samolotem nr 113), Amos Jadlin (107), Dobbi Jaffe (118) i Relik Szafir (129) ze 117. Eskadry oraz Amir Nachumi (228), Iftach Spektor (223), Hagai Kac (239) i Ilan Ramon (243; późniejszy pierwszy izraelski astronauta; zginął 1 lutego 2003 roku w katastrofie wahadłowca Columbia podczas misji STS-107) ze 110. Eskadry.
Piloci samolotów F-16A i F-15A Izraelskich Sił Powietrznych uczestniczący w operacji „Opera”.
Osłonę zapewniło sześć myśliwców F-15A Eagle (Baz – sokół). Dwa dwumiejscowe F-15B Eagle leciały w pewnej odległości za główną formacją, służąc do utrzymywania łączności radiowej. Ponadto w operacji uczestniczył samolot wczesnego ostrzegania E-2C Hawkeye. W pogotowiu oczekiwały śmigłowce CH-53 Sea Stallion, gotowe do udzielenia pomocy pilotom w przypadku zestrzelenia któregoś z samolotów grupy uderzeniowej.
Każdy F-16A został uzbrojony w dwie bomby swobodnie spadające Mk 84 o masie po 907 kg (na pylonach pod skrzydłami) i dwa pociski rakietowe powietrze-powietrze AIM-9 Sidewinder (na belkach na końcówkach skrzydeł) do samoobrony. Ponieważ uzupełnianie paliwa w locie nie wchodziło w grę, więc każdy F-16A przenosił aż trzy dodatkowe zbiorniki paliwa – dwa pod skrzydłami i jeden pod kadłubem.
Samoloty F-16A wystartowały z bazy Ecion (egipska Taba) na Półwyspie Synaj o godz. 15.55 czasu lokalnego (12.55 UTC), około 55 minut po F-15A. Lot odbywał się na bardzo małej wysokości nad Jordanią i Arabią Saudyjską, z prędkością zapewniającą jak najmniejsze zużycie paliwa. Około 17.30, kilka minut przed atakiem, myśliwce F-15A oddzieliły się od formacji i wzniosły na większą wysokość, aby zapewnić osłonę uderzeniowym F-16A w przypadku pojawienia się irackich myśliwców.
Zniszczony główny budynek reaktora „Osirak” sfotografowany jakiś czas po ataku, już po usunięciu większości gruzu.
Około 16 km przed celem F-16A także wzniosły się na wysokość około 3000 m. Zrzut bomb nastąpił około 17.35 w locie nurkowym pod kątem 35 stopni przy prędkości około 1111 km/h z wysokości około 1100 m. Izraelskie samoloty spędziły nad celem zaledwie półtorej minuty. Według wstępnych raportów wszystkie bomby trafiły w cel, ale jedna lub dwie nie wybuchły. Budynek reaktora został całkowicie zniszczony. Zginęło dziesięciu Irakijczyków i francuski inżynier. Iracka naziemna obrona przeciwlotnicza była słaba i chaotyczna – żaden izraelski samolot nie został trafiony. Irackie myśliwce nie interweniowały. F-16A w eskorcie F-15A w komplecie wróciły do bazy Ecion.
24–25 maja 1991 roku – ewakuacja etiopskich Żydów i rekord Guinnessa
Zobacz również
Reklama
Reklama
