• Niedziela, 14 czerwca 2026
X

9 maja 1926 – pierwszy lot do bieguna północnego

Sto lat temu, 9 maja 1926 roku, Lieutenant Commander Richard Evelyn Byrd, Jr. i Chief Aviation Pilot Floyd Bennett z Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych (United States Navy) w samolocie Fokker F.VIIa/3m o nazwie własnej „Josephine Ford” jako pierwsi dotarli drogą powietrzną do bieguna północnego. Tak przynajmniej uznaje się powszechnie i tak też uważali sami zainteresowani. Niemal od samego początku niektórzy badacze tematu kwestionują jednak to osiągniecie.

Fokker F.VIIa/3m o nazwie własnej „Josephine Ford”, w którym 9 maja 1926 roku Lieutenant Commander Richard Byrd i Chief Aviation Pilot Floyd Bennett z Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych jako pierwsi dotarli drogą powietrzną do bieguna północnego.

Byrd uzyskał dla swojej ekspedycji wsparcie naukowe amerykańskiego Narodowego Towarzystwa Geograficznego. Ekspedycję sfinansował natomiast znany amerykański biznesmen John D. Rockefeller. Miejsce startu i lądowania samolotu znajdowało się na wyspie Spitsbergen w archipelagu Svalbard na Oceanie Arktycznym. Samolot został tam dostarczony statkiem Chantier. Floyd Bennett był pilotem, a Richard Byrd nawigatorem. Start nastąpił o godz. 1.58 w nocy, a lot odbywał się na wysokości 610–915 m. Samolot pokonał trasę do bieguna północnego i z powrotem (łącznie około 2470 km) w ciągu 15 godzin 57 minut, wliczając 13 minut krążenia wokół bieguna, do którego – według wyliczeń Byrda – dotarł o godz. 9.02.

Fokker F.VIIa/3m o nazwie własnej „Josephine Ford” na Spitsbergenie, 9 maja 1926 roku. Zwracają uwagę narty (płozy) zamiast kół. Samolot pokonał trasę do bieguna północnego i z powrotem (łącznie około 2470 km) w ciągu 15 godzin 57 minut, wliczając 13 minut krążenia wokół bieguna.

Za swój wyczyn Byrd został awansowany do stopnia Commander, a Bennett do stopnia Warrant Officer. Obaj lotnicy zostali także uhonorowani najwyższym amerykańskim odznaczeniem wojskowym – Medalem Honoru Kongresu. Uroczystość wręczenia medali przez prezydenta Stanów Zjednoczonych Calvina Coolidge’a odbyła się w Białym Domu 5 marca 1927 roku.

Wykorzystany w tym locie samolot Fokker F.VIIa/3m (nr ser. 4900/600) został zbudowany w holenderskiej firmie Fokker w 1925 roku jako pierwszy egzemplarz tej wersji. Był napędzany trzema 9-cylindrowymi silnikami gwiazdowymi Wright J-4 Whirlwind o mocy po 215 KM. Został oblatany 4 września 1925 roku. Cztery dni później został wysłany drogą morską do Nowego Jorku, skąd poleciał do Detroit, gdzie w dniach 28 września–3 października brał udział w zorganizowanych przez znanego przemysłowca Henry’ego Forda zawodach lotniczych First Annual Aerial Reliability Tour.

Na potrzeby arktycznej ekspedycji Byrda samolot został kupiony przez Edsela Forda (syna Henry’ego) i na cześć jego trzyletniej wówczas córki Josephine Clay nazwany „Josephine Ford”. Po powrocie z arktycznej ekspedycji Bennett i Byrd wykonali nim turę promocyjną po całym kraju. Samolot został oficjalnie zarejestrowany w Stanach Zjednoczonych dopiero 21 czerwca 1927 roku, otrzymując rejestrację NC267. Obecnie jest eksponatem Muzeum Henry’ego Forda w Dearborn w Michigan.

Fokker F.VIIa/3m o nazwie własnej „Josephine Ford” jest obecnie eksponatem Muzeum Henry’ego Forda w Dearborn w Michigan.

Osiągnięcie Byrda i Bennetta jest kwestionowane przez niektórych badaczy tematu z kilku powodów. Niektórzy podają w wątpliwość zdolność Fokkera F.VIIa/3m do uzyskania tak dużej średniej prędkości lotu. Inni powątpiewają w możliwość dokonania przez Byrda przy użyciu dostępnych wówczas przyrządów nawigacyjnych („kompasu słonecznego”, sekstantu i zegarka; kompas magnetyczny był bezużyteczny na tak dużych szerokościach geograficznych) tak dokładnych pomiarów położenia. Tak czy inaczej, nawet jeśli był to lot tylko w rejon bieguna, a nie nad sam biegun, to w tamtych czasach było to osiągnięcie pionierskie i wybitne. Zwłaszcza biorąc pod uwagę ówczesny poziom techniki lotniczej i skrajnie niekorzystne warunki atmosferyczne. Obaj lotnicy popisali się niewątpliwie doskonałymi umiejętnościami pilotażowymi i nawigacyjnymi, skoro po niemal 16-godzinnym locie byli w stanie wrócić na miejsce startu.

11–14 maja 1926 – lot Amundsena nad biegunem północnym

Reklama

Archiwum

Najpopularniejsze

Reklama

Najnowsze czasopisma

Zobacz wszystkie
X
Facebook
Twitter
X

Dołącz do nas

X