Reklama
Do ataków na cele w Iranie Izraelskie Siły Powietrzne (hebr. Chejl ha-Awir; ang. Israeli Air Force, IAF) wykorzystują m.in. najnowocześniejsze samoloty bojowe F-35I Adir (potężny). Są to przystosowane do izraelskich wymagań wielozadaniowe samoloty bojowe 5. generacji Lockheed Martin F-35A Lightning II. W odróżnieniu od standardowych F-35A produkowanych dla sił powietrznych Stanów Zjednoczonych i innych państw, F-35I mają cześć wyposażenia izraelskiej produkcji (m.in. zaawansowane systemy samoobrony) i mogą przenosić izraelskie uzbrojenie (pociski rakietowe powietrze-powietrze i bomby kierowane).
F-35I ze 116. Eskadry. F-35I Adir (potężny) to najnowocześniejsze samoloty bojowe w arsenale Izraelskich Sił Powietrznych. W odróżnieniu od standardowych F-35A Lightning II produkowanych dla sił powietrznych Stanów Zjednoczonych i innych państw, F-35I mają wyposażenie i uzbrojenie częściowo izraelskiej produkcji.
Izrael przystąpił do programu wielozadaniowego samolotu bojowego piątej generacji JSF (Joint Strike Fighter) w 2003 roku jako tzw. uczestnik współpracujący w zakresie bezpieczeństwa (Security Cooperation Participant). Oznaczało to, że nie brał bezpośredniego udziału w pracach projektowych i badawczo-rozwojowych, ale był informowany o przebiegu programu. W 2008 roku rząd Izraela wystąpił do amerykańskiej administracji z wnioskiem o wyrażenie zgody na sprzedaż 25 egz. F-35I z opcją na kolejnych 50. W dniu 16 września 2010 roku podjął decyzję zakupu pierwszej partii 19 egz. Umowę na szczeblu międzyrządowym podpisano 7 października tego samego roku. Druga umowa dotycząca zakupu 14 egz. (z opcją na 17) została zawarta w lutym 2015 roku. Następnie w sierpniu 2017 roku Izrael skorzystał z opcji i dokupił 17 egz., co zwiększyło liczbę zamówionych F-35I do 50.
W latach 2010–2017 Izrael zamówił 50 egz. F-35I, które zostały dostarczone w latach 2016–2024. Ponadto w 2024 roku podpisano umowę międzyrządową w sprawie zakupu kolejnej partii 25 egz. w celu przezbrojenia trzeciej eskadry operacyjnej.
Uroczysty roll-out pierwszego egzemplarza nastąpił 22 czerwca 2016 roku w zakładach koncernu Lockheed Martin w Fort Worth w Teksasie, a jego oblot 25 lipca. Dwa pierwsze F-35I przyleciały do bazy Newatim w Izraelu 12 grudnia tego samego roku. Uzyskanie wstępnej gotowości operacyjnej (Initial Operational Capability, IOC) IAF ogłosiły 6 grudnia 2017 roku. Na początku lutego 2018 roku Lockheed Martin dostał kontrakt na modyfikację oprogramowania awioniki F-35I do standardu Block 3F+, z uwzględnieniem wyposażenia elektronicznego i uzbrojenia izraelskiej produkcji.
Do chwili obecnej IAF otrzymały wszystkie F-35I zamówione w latach 2010–2017. Samoloty stanowią wyposażenie dwóch eskadr operacyjnych – 140. Eskadry „Złotych Orłów” i 116. Eskadry „Lwów Południa” – oraz 117. Eskadry „Pierwszej Odrzutowej”, która pełni funkcję jednostki szkolenia operacyjnego. Wszystkie trzy eskadry stacjonują w bazie Newatim.
Do chwili obecnej IAF otrzymały wszystkie F-35I zamówione w latach 2010–2017. W pierwszej kolejności od 2017 roku F-35I trafiły do 140. Eskadry „Złotych Orłów”. Drugą eskadrą wyposażoną w F-35I od 2020 roku została 116. Eskadra „Lwów Południa”. Z kolei w lipcu 2021 roku reaktywowano 117. Eskadrę „Pierwszą Odrzutową”, która pełni funkcję jednostki szkolenia operacyjnego i wykorzystuje sprzęt obu eskadr operacyjnych. Wszystkie trzy eskadry stacjonują w bazie Newatim.
F-35I ze 140. Eskadry. Izraelskie F-35I Adir jako pierwsze na świecie maszyny tego typu wzięły udział w realnych działaniach bojowych wiosną 2018 roku, atakując stanowiska irańskich wyrzutni rakietowych i magazyny broni na terytorium Syrii.
Na początku lipca 2023 roku pojawiły się informacje, że izraelski rząd zatwierdził zakup kolejnej partii 25 egz. F-35I, co zwiększy ich całkowitą liczbę do 75 i pozwoli w pełni przezbroić trzecią eskadrę operacyjną. O podpisaniu umowy międzyrządowej izraelskie media poinformowały 4 czerwca 2024 roku. Transakcja o wartości około 3 mld USD zostanie sfinansowana w większej części z funduszu amerykańskiej pomocy wojskowej dla sojuszników. Dostawy tych samolotów mają rozpocząć się w 2028 roku.
Aby zachować charakterystyki utrudnionej wykrywalności radiolokacyjnej (stealth), F-35 przenoszą uzbrojenie w dwóch komorach w kadłubie. W przypadku F-35I mogą to być pociski rakietowe powietrze-powietrze i bomby kierowane izraelskiej produkcji.
Dowódca IAF poinformował 22 maja 2018 roku, że F-35I przeprowadziły pierwsze misje bojowe, najprawdopodobniej wymierzone w stanowiska irańskich wyrzutni rakietowych i magazyny broni na terytorium Syrii. Tym samym izraelskie F-35I jako pierwsze na świecie maszyny tego typu wzięły udział w realnych działaniach bojowych. Od tamtej pory były regularnie wykorzystywane do atakowania celów w Syrii i Libanie. W czerwcu 2025 roku uczestniczyły w atakach na Iran. Od 28 lutego br. biorą udział w operacji „Ryczący Lew”, czyli kolejnej serii ataków na cele w Iranie. W jej trakcie, 4 marca rano, doszło do zestrzelenia przez myśliwiec F-35I irańskiego samolotu wojskowego Jak-130.Było to pierwsze w historii zestrzelenie samolotu załogowego przez myśliwiec F-35.
Izraelski myśliwiec F-35I zestrzelił pierwszy irański samolot
.
Reklama
Zobacz również
Reklama
Reklama
