17 czerwca 2026 r. firma General Atomics Aeronautical Systems, Inc. otrzymała od Sił Powietrznych Stanów Zjednoczonych kontrakt na rozpoczęcie produkcji seryjnej bezzałogowych samolotów bojowych FQ-42A, rozwijanych w ramach programu Collaborative Combat Aircraft (CCA).
Decyzja ta była oczekiwana, dlatego przygotowania do produkcji rozpoczęto jeszcze przed formalnym podpisaniem umowy i budowa seryjnych maszyn już ruszyła. Prezes spółki, David R. Alexander, podkreślił, że osiągnięcie tego etapu jest rezultatem ścisłej współpracy jego firmy z USAF.
Testowy prototyp YFQ-42
FQ-42A należy do nowej generacji półautonomicznych platform bojowych określanych mianem „lojalnych skrzydłowych”. Maszyna została zaprojektowana jako bezzałogowy myśliwiec zdolny do współdziałania z załogowymi samolotami bojowymi w złożonych operacjach powietrznych. Jej modułowa konstrukcja pozwala na szybkie dostosowywanie wyposażenia do konkretnych zadań poprzez integrację nowych sensorów, systemów uzbrojenia i aktualizacji oprogramowania odpowiadającego za wykonywanie coraz bardziej zaawansowanych misji autonomicznych. Rozwiązania te mają stanowić fundament przyszłej współpracy człowiek–maszyna na polu walki.
Program postępował w wyjątkowo szybkim tempie. Od momentu zawarcia umowy na budowę prototypów do pierwszego lotu minęło zaledwie 15 miesięcy, co uznawane jest za jeden z najkrótszych cykli opracowania nowego myśliwca w historii amerykańskiego lotnictwa wojskowego. General Atomics została wybrana do udziału w programie CCA w kwietniu 2024 roku, a pierwszy egzemplarz YFQ-42A wzbił się w powietrze w sierpniu 2025 roku. Próby w locie potwierdziły założenia dotyczące możliwości szybkiego tworzenia relatywnie tanich, modułowych i łatwych do adaptacji bezzałogowych samolotów bojowych.
Niestety 6 kwietnia 2026 roku doszło do katastrofy jednego z trzech prototypów, który rozbił się na pustyni w Kalifornii. Zdarzenie miało miejsce tuż po starcie i było spowodowane błędnym obliczeniem przez autopilota masy oraz środka ciężkości samolotu. Po około miesiącu pozostałe maszyny wznowiły próby, dzięki wprowadzeniu poprawek do oprogramowania.
Testowy prototyp YFQ-42A podczas swojego pierwszego lotu.
FQ-42A wywodzi się z koncepcji Gambit, zakładającej opracowanie całej rodziny maszyn dostosowanych do różnych zadań. Wśród przewidywanych wariantów znajdują się platformy przeznaczone do prowadzenia długotrwałego rozpoznania, zdobywania przewagi w powietrzu czy wykonywania misji uderzeniowych.
Doświadczenie General Atomics w budowie odrzutowych bezzałogowców sięga 2008 roku i programu MQ-20 Avenger, finansowanego początkowo ze środków własnych przedsiębiorstwa. Kolejnym krokiem był rozwijany wspólnie z Laboratorium Badawczym Sił Powietrznych USA demonstrator XQ-67A Off-Board Sensing Station, który posłużył jako platforma testowa dla technologii wykorzystanych później w FQ-42A.
Pierwowzorem dla produkcyjnego modelu FQ-42A był oblatany 28 lutego 2024 r. eksperymentalny XQ-67A (na zdjęciu)
Przedprodukcyjne egzemplarze oznaczano symbolem YFQ-42, gdzie litera „Y” wskazywała na status prototypu. Wraz z uruchomieniem produkcji seryjnej nowy samolot stanie się jednym z pierwszych w historii bezzałogowych myśliwców noszących oznaczenie FQ – z literą „F” odnoszącą się do kategorii myśliwców oraz „Q”, oznaczającą platformę bezzałogową.
Obok General Atomics kontrakt na budowę bezzałogowców bojowych własnej konstrukcji otrzymała również wschodząca gwiazda amerykańskiego przemysłu zbrojeniowego, firma Anduril. Będzie ona produkować aparaty FQ-44A, które powstaną dzięki pomyślnym wynikom prób z prototypami YFQ-44A. USAF nie ujawniły dokładnej liczby zamówionych samolotów każdego typu. Oba kontrakty obejmują tzw. pierwsze trzy partie (Lots), które jednak nie wyczerpują docelowego zapotrzebowania i w przyszłości będą udzielane kolejne zamówienia.
Pełnowymiarowa makieta bezzałogowca bojowego Anduril YFQ-44A Fury.
Jak przekazał płk Timothy Helfrich, dyrektor ds. zakupów: Wybierając dostawcę statków powietrznych, braliśmy pod uwagę jego zdolność do dotrzymania harmonogramu Sił Powietrznych, rygorystyczne kryteria dotyczące kosztów oraz parametry wymagane do zapewnienia do końca dekady zdolności operacyjnej dla ponad 150 samolotów. Co ciekawe po raz pierwszy w USAF zastosowano zasadę oddzielnego kupowania oprogramowania misji dla nabywanych platform powietrznych – maszyny zaczną być produkowane jedynie z oprogramowaniem do sterowania lotem i prowadzenia autonomicznej nawigacji. Zlecenia na opracowanie oprogramowania pozwalającego na realizację zadań bojowych otrzymały firmy Anduril, ShieldAI oraz Collins. To spośród nich w 2027 roku zostanie wybrany jedyny dostawca.
Zobacz również
Reklama
Reklama
