• Sobota, 20 lipca 2024
X

Straty w wojnie rosyjsko-ukraińskiej za czerwiec

W trakcie trwającej wojny rosyjsko-ukraińskiej siły zbrojne Ukrainy i Federacji Rosyjskiej podają do publicznej wiadomości statystyki strat zadanych przeciwnikowi. Oto oficjalne wyniki podane przez obie strony za czerwiec oraz komentarz co do ich wiarygodności.

Porównanie sukcesów ogłoszonych przez Siły Zbrojne Ukrainy wg stanu na ranek 1 czerwca i ranek 1 lipca 2024 roku.

Doniesienia Sił Zbrojnych Ukrainy

Według oficjalnej statystyki strat przeciwnika podawanej przez ukraiński Sztab Generalny w czerwcu Siły Zbrojne Ukrainy zadały przeciwnikowi następujące straty (w nawiasach dane za maj kwiecieńmarzeclutystyczeń br. i miesiące 2023 roku grudzień, listopad, październik, wrzesień, sierpieńlipiecczerwiecmaj,  kwiecień i marzec):
• personel:  35 030 (38 940/26 960 / 28 200 / 28 450 / 26 220  / 29 970 / 28 550 / 22 920 / 15 080 / 16 800 / 17 820 / 20 500 / 17 140 / 16 970 / 24 100) “zlikwidowanych żołnierzy”
• czołgi: 359 (428/326 / 376 / 288 / 339 / 419 / 341 /521 / 243 / 243 / 174 / 238 / 104 / 84 / 221)
• pojazdy opancerzone: 652  (880/746 / 739 / 809 / 686 / 715 / 538 / 843 / 378 / 408 / 337 / 390 / 286 / 219 / 343)
• lufowe systemy artyleryjskie: 1415 (1160/942 / 976 / 878 / 744  / 551 / 681 / 773 / 947 / 691 / 677 / 688 / 553 / 211 / 290)
• rakietowe systemy artyleryjskie: 23  (35/58 / 23 / 24 / 33 / 31 / 66 /48 / 63 / 36 / 67 / 58 / 31 / 17 / 48)
• systemy przeciwlotnicze: 59 (35/36 / 53 / 28 / 38  / 23 / 39 /26 / 37 / 38 / 73 / 56 / 38 / 16 / 32)
• samoloty: 3 (9/1 /2 / 13 / 3 / 6 / 2 / 5 / 1 / 0 / 0 / 2 / 5 / 2 / 6)
• śmigłowce: 0 (1/0/ 0 / 1  / 0  / 0 / 0 / 8 / 0 / 5 / 3 / 10 / 4 / 3 / 6)
• bezzałogowe statki powietrzne: 1003 (1079/781 / 963 / 657 / 479  / 681 / 508 /425 / 584 / 394 / 482 / 414 / 655 / 228 / 193)
• pociski manewrujące: 103 (104/69 / 145 / 65 / 138 / 142 / 26 / 18 / 84 / 98 / 86 / 154 / 175 / 21 / 38)
• samochody: 1707 (1831/1423 / 1546 / 939 / 937 / 931 /715 / 741 / 874 / 685 / 530 / 555 / 294 / 317 / 271)
• sprzęt specjalny: 267 (201/154 / 215 / 149 / 185 / 40 / 118 / 86 / 102 / 113 / 138 / 122 / 99 / 57 / 66)

Szacowane rosyjskie straty personalne poniesione w czerwcu wyniosły niemal 35 tys. żołnierzy, tj. około cztery tys. mniej niż w rekordowym maju, ale o pięć do siedmiu tys. więcej niż w poprzednich miesiącach.  W porównaniu do maja spadły także straty w pojazdach opancerzonych, ale i tak są one porównywalne do tych z poprzednich miesięcy. W opublikowanych nagraniach z pola walki udokumentowano zniszczenie 91 czołgów i  około 200 innych pojazdów opancerzonych zostało potwierdzonych. Poniesione straty ponownie nie przełożyły się jednak na jakieś wyraźne rosyjskie postępy terenowe, które wymusiłyby ukraiński odwrót z terenu o większej powierzchni.

Ukraińskie działo samobieżne 2S7 Pion prowadzące ogień przy użyciu amerykańskich 8-calowych (203 mm) pocisków M106.

Wznowione w maju dostawy amunicji z USA pozwalały oczekiwać wzrostu skuteczności ukraińskiej artylerii. Znalazło to potwierdzenie w statystykach.O ile już w maju raportowane straty w rosyjskiej artylerii wyniosły rekordowe wówczas 1160 systemów, to w czerwcu wynik ten wzrósł do 1415 systemów, czyli uległ poprawie o 22 procent. Mniejsza była natomiast liczba zniszczonych artyleryjskich systemów rakietowych. Zniszczenie 59 rosyjskich systemów przeciwlotniczych jest zaś najwyższym wynikiem od ponad roku.

Rosjanie kontynuowali ataki lotniczo-rakietowe na cele w głębi Ukrainy, a liczba niszczonych rosyjskich pocisków manewrujących pozostała na poziomie z poprzedniego miesiąca. Wskazuje ona zresztą możliwości wytwórcze rosyjskiego przemysły zbrojeniowego, szacowane na ponad 100 pocisków.  Ataki wykonywane za ich pomocą  koncentrują się na obiektach ukraińskiego sektora paliwowo-energetycznego położonego w słabiej bronionych obszarach Ukrainy (omijany jest silnie broniony rejon Kijowa), przynosząc skutek w postaci poważnych uszkodzeń  wielu z nich.  Z drugiej strony pasmo sukcesów kontynuują ukraińskie drony dalekiego zasięgu. Przedmiotem odwetowych ataków wykonywanych za ich pomocą są zakłady rosyjskiego przemysłu zbrojeniowego oraz rafinerie, co doprowadziło już do niewydolności rosyjskiego przemysłu paliwowego. Innym regularnie atakowanym celem są rosyjskie lotniska.

W ciągu ubiegłego miesiąca obwieszczono zniszczenie trzech rosyjskich samolotów, nie przedstawiając na to jednak niezbitych dowodów na zestrzelenie jakiegokolwiek, poza niewyraźnym filmem przedstawiającym trafienie samolotu szturmowego Su-25.  8 czerwca w wyniku uderzenia dronów na lotnisku w Achtubińsku w obwodzie astrachańskim, poważnemu uszkodzeniu uległ jednak najnowszy rosyjski samolot bojowego Su-57, który najpewniej musi zostać zostać spisany ze stanu. Z kolei 14 czerwca w wyniku ataku ukraińskich dronów na lotnisko w Morozowsku uszkodzeniu uległ hangar, w którym znajdowały się dwa samoloty uderzeniowe Su-34.

Rosjanie sami przyznali się do dwóch strat poniesionych w powietrzu. 11 czerwca na terenie Północnej Osetii rozbił się samolot uderzeniowy Su-34, a dziesięć dni później nad Morzem Czarnym w trakcie ataku ukraińskich dronów morskich i powietrznych utracono śmigłowiec Ka-29. W obu przypadkach załogi zginęły.

Doniesienia Sił Zbrojnych Federacji Rosyjskiej

Z kolei według danych ogłaszanych przez Ministerstwo Obrony Federacji Rosyjskiej w ciągu czerwca Siłom Zbrojnym Ukrainy zadano następujące straty sprzętowe (w nawiasach dane za maj kwiecieńmarzeclutystyczeń br. i miesiące 2023 roku grudzień, listopad, październik, wrzesień, sierpieńlipiecczerwiecmaj,  kwiecień i marzec):
• samoloty: 9 (14 /12 / 6 / 7 / 3 / 25 / 37 / 17 / 8 /14 / 14 / 17 / 8 / 14)
• śmigłowce: 0 (4 /0 / 3 / 2 / 2 / 2 / 4 / 3 / 2 /5 / 5 / 5 / 2 / 16)
• bezzałogowe statki powietrzne:  2076 (1316 /5469 / 4317 / 2282 / 1262 / 970 (836 / 1198 / 1021 / 891 /557 / 438 / 494 / 283 / 369)
• opancerzone wozy bojowe: 252 (328 /221 / 366 / 427 / 454 / 688 / 649 / 842 / 660 / 520 /637 / 1078 / 425 / 430 / 421)
• rakietowe systemy artyleryjskie: 36 (51 /14 / 34 / 13 / 20  / 7 / 15 / 13 / 12 / 6 /7 / 29 / 90 / 18 / 31)
• działa i moździerze: 1187 (768 /619 / 369 / 311 / 342 / 375 / 273 / 330 / 449 / 537 /408 / 337 / 251 / 225 / 237)
• systemy przeciwlotnicze: 10 (16 /14 / 20 / 18 / 12 / 3  / 1 / 2 / 5 / 7 /1 / 2 / 3 / 6 / 9)
• inny sprzęt: 1019 (769 937 / 1240 / 1112 / 1199 / 1094 / 966 / 1209 / 1054 / 599 /679 / 737 / 694 / 646 / 648)

Jeśli chodzi o wozy bojowe strona rosyjska odnotowała zniszczenie 252 pojazdów przeciwnika, podczas gdy Siły Zbrojne Ukrainy aż 1011, a więc czterokrotnie więcej. W ostatnim okresie proporcja rosyjskich roszczeń odnośnie do ukraińskich strat w artylerii lufowej w porównaniu do analogicznych danych ukraińskich co do strat rosyjskich, znacznie poprawiła się  na korzyść Rosjan w porównaniu ze wcześniejszymi miesiącami, wynosząc 1187 do 1415. Przy założeniu jednakowej wiarygodności danych obu stron byłby to wynik mocno niepokojący, wydaje się jednak, że dane ukraińskie są dużo wiarygodniejsze. Zwłaszcza, że zwiększone w ostatnim czasie dostawy amunicji z krajów Zachodu znacznie podniosły ukraińskie możliwości w zakresie walki kontrbateryjnej.

Podana przez Rosjan dużo niższa niż w poprzednich miesiącach liczba niszczonych ukraińskich bezzałogowych statków powietrznych wiąże się wyłączeniem ze statystyki najmniejszych aparatów działających nad linią frontu, zwłaszcza małych urządzeń uderzeniowych typu FPV. Podobnie zresztą nie uwzględnia ich od dawna strona ukraińska.

Jeśli chodzi o straty załogowych statków powietrznych, rosyjskie siły zbrojne ogłosiły zniszczenie dziewięciu samolotów. Przedstawione przez Rosjan dowody filmowe potwierdzają zniszczenie na ziemi w czasie uderzeń na ukraińskie bazy lotnicze jednego myśliwca Su-27UB i dwóch samolotów szturmowych Su-25.

Rosyjska haubicoarmata 2S5 Hiacynt kal. 152 mm zniszczona po załadowaniu wadliwą północnokoreańską amunicją.

Problem wiarygodności danych

Osobną kwestią jest, w jakim stopniu dane przedstawiane przez ministerstwa obrony obu państw odpowiadają rzeczywistości. Oczywiste jest, że obie strony przeceniają straty przeciwnika, co jest charakterystyczne dla każdego konfliktu zbrojnego. Ze względu na duże odległości, na które zwykle następuje wymiana ognia, w praktyce nie ma możliwości dokładnego ustalenia faktycznych strat przeciwnika i często dokonuje się tego w sposób szacunkowy.

Same dane liczbowe – jak w każdym konflikcie zbrojnym – są oczywiście zawyżane przez obie strony konfliktu. Liczby podawane przez stronę ukraińską są jednak bardziej wiarygodne, ponieważ znaczną ich część popierają opublikowane filmy. Można szacować, że rzeczywisty stosunek strat jest około dwukrotnie korzystniejszy dla Ukraińców, niż pokazuje to proste porównanie oficjalnych danych ogłoszonych przez obie strony.

Należy przyjąć, że rosyjskie straty w zabitych wynoszą nie więcej niż 25 proc. liczby “zlikwidowanych żołnierzy” podawanej przez stronę ukraińską. W praktyce podawana przez Ukraińców liczba obejmuje bowiem także rannych, tych zaś statystycznie przypada około trzech na jednego zabitego.

Podsumowanie potwierdzonych imiennie strat rosyjskich oficerów wg statystyki prowadzonej przez czeski blog twitterowy “Russian Officers killed in Ukraine”. W okresie od 25 maja do 29 czerwca 2024 r. potwierdzono 175 nowych nazwisk.

Z kolei jeśli chodzi o rosyjskie straty sprzętowe dotyczące wyposażenia wojsk lądowych, wiarygodność ukraińskich meldunków odnośnie do liczby zniszczonych wozów bojowych wynosi aktualnie około 1:2. Na przestrzeni ostatniego półrocza bezwzględne potwierdzenie w opublikowanych filmach i zdjęciach znajduje zniszczenie około 100 rosyjskich czołgów miesięcznie, choć można zakładać, że nie każdy sukces został sfilmowany i faktyczna liczba sukcesów była większa. Dokonując analogicznego porównania znanych strat ukraińskich wozów bojowych z rosyjskimi danymi na ten temat, można zauważyć, że doniesienia strony rosyjskiej są przeszacowane w stopniu około dwukrotnie większym niż strony ukraińskiej, a więc na jeden sukces realny przypadają ponad trzy-cztery fikcyjne.

Zawyżenia strat przeciwnika mają szereg przyczyn, typowych dla wszelkich konfliktów zbrojnych. Otóż w celu zmylenia przeciwnika powszechnie stosowaną praktyką po obu stronach frontu jest stawianie makiet sprzętu bojowego, które mają za zadanie ściągnąć na siebie atak wroga. W tym celu stosowane są wraki wcześniej zniszczonego sprzętu, makiety wykonywane doraźnie na miejscu z materiałów podręcznych oraz profesjonalne zestawy fabryczne, specjalnie przeznaczone do mylenia przeciwnika w wielu zakresach obserwacji.

Kolejnym czynnikiem jest ułomność dostępnych technik zwiadu i rozpoznania, które nie zawsze umożliwiają dokonanie dokładnej oceny skutków przeprowadzonych uderzeń. Często cel zakwalifikowany jako zniszczony bywa tylko lekko uszkodzony lub jedynie zasłonięty chmurą dymu po bliskim wybuchu. Należy mieć na uwadze, że ujawniane filmy z dronów przedstawiające niszczenie sprzętu wojskowego przeciwnika są starannie dobierane pod względem wartości propagandowej i przedstawiają jednoznaczne sytuacje, sfilmowane ze stosunkowo bliskiej odległości, co jest statystycznie unikalne. Ponadto dynamicznie zmieniająca się sytuacja taktyczna na polu walki nie pozwala na długie prowadzenie obserwacji jednego miejsca.

Często bywa, że jeden wóz bojowy zostaje uszkodzony i unieruchomiony przez jeden pododdział, a po pewnym czasie ostatecznie zniszczony przez inny. Każdy z nich w dobrej wierze raportuje zniszczenie tego samego pojazdu jako swoje indywidualne osiągnięcie, co sprawia, że w ogólnych statystykach pojedynczy sukces ulega podwojeniu.

Rosyjski czołg-żółw zdobyty przez ukraińską 22. Brygadę Zmechanizowaną.

PPraktyka zawyżania strat przeciwnika najbardziej widoczna jest w przypadku doniesień dotyczących lotnictwa. Otóż liczbę podawanych zniszczonych nieprzyjacielskich statków powietrznych należy traktować raczej jako liczbę maszyn celnie ostrzelanych, a następnie raportowanych jako zniszczone po utracie z nimi kontaktu radarowego lub wzrokowego. Ze względu na zwykle duże odległości, na jakich toczy się walka z samolotami, raportujący w większości przypadków nie mają żadnych dowodów na sukces. Jeśli takie zaś istnieją, to są niezwłocznie wykorzystywane na polu propagandowym, co jednak zdarza się rzadko w stosunku do liczby oficjalnie ogłoszonych sukcesów. Z przyczyn obiektywnych, przede wszystkim niemożności dotarcia do wraków spoczywających na terenie kontrolowanym przez przeciwnika, faktyczna liczba sukcesów jest większa od bezsprzecznie udokumentowanej, lecz i tak większość raportowanych sukcesów należy uznać za fikcję.

Infografika Sztabu Generalnego Sił Zbrojnych Ukrainy z deklarowanymi stratami wśród rosyjskich samolotów wojskowych za pierwsze półrocze 2024 r. Wiele z nich nie jest jednak potwierdzonych w żaden przekonujący sposób.

Nierzadkim zjawiskiem, zwłaszcza po stronie rosyjskiej, jest składanie przez dowódców raportów o fikcyjnych lub celowo zawyżonych sukcesach. Przyczyną jest chęć usprawiedliwienia wysokich strat własnych oddziałów, jak również wybujałe ambicje poszczególnych oficerów, czy też naturalna skłonność części osób do przeceniania swoich osiągnięć. Wreszcie powodem wpływającym na zawyżanie własnych sukcesów są towarzyszące walce skrajne emocje, które uniemożliwiają jej uczestnikom obiektywną ocenę sytuacji na polu walki.

Reklama

Najnowsze czasopisma

Zobacz wszystkie
X
Facebook
Twitter
X

Dołącz do nas

X