W trakcie trwającej wojny rosyjsko-ukraińskiej siły zbrojne Ukrainy i Federacji Rosyjskiej podają do publicznej wiadomości statystyki strat zadanych przeciwnikowi. Oto oficjalne wyniki podane przez obie strony za kwiecień oraz komentarz co do ich wiarygodności i aktualnego przebiegu zmagań.
Porównanie sukcesów ogłoszonych przez Siły Zbrojne Ukrainy wg stanu na ranek 1 maja i 1 kwietnia 2026 roku.
Dane ukraińskie
Według oficjalnej statystyki strat przeciwnika podawanej przez ukraiński Sztab Generalny w marcu Siły Zbrojne Ukrainy zadały przeciwnikowi następujące straty – w nawiasach dane za:
grudzień, listopad, październik, wrzesień, sierpień, lipiec, czerwiec, maj, kwiecień, marzec, luty i styczeń 2025 r.,
grudzień, listopad, październik, wrzesień, sierpień, lipiec, czerwiec, maj, kwiecień, marzec, luty i styczeń 2024 r.
grudzień, listopad, październik, wrzesień, sierpień, lipiec, czerwiec, maj, kwiecień i marzec 2023 r.
• personel: 32 980 (31 960 / 26 090 / 31 710 / 35 050 / 31 190 / 31 250 / 28 490 / 28 790 / 33 220 / 32 420 / 35 370 / 36 420 / 41 160 / 36 570 / 48 240 / 48 670 / 45 720 / 41 980 / 38 130 / 36 810 / 35 680 / 35 030 / 38 940/26 960 / 28 200 / 28 450 / 26 220 / 29 970 / 28 550 / 22 920 / 15 080 / 16 800 / 17 820 / 20 500 / 17 140 / 16 970 / 24 100) “zlikwidowanych żołnierzy”;
• czołgi: 75 (119 / 84 / 137 / 101 / 71 / 93 / 68 / 87 / 85 / 111 / 140 / 227 / 272 / 331 / 230 / 203 / 307 / 279 / 291 / 193 / 300 / 359 / 428 / 326 / 376 / 288 / 339 / 419 / 341 /521 / 243 / 243 / 174 / 238 / 104 / 84 / 221);
• pojazdy opancerzone: 169 (219 / 128 / 131 / 171 / 157 / 227 / 65 / 161/ 140 / 272 /292 / 508 / 607 / 536 / 610 / 674 / 899 / 923 / 787 / 557 / 653 / 652 / 880 / 746 / 739 / 809 / 686 / 715 / 538 / 843 / 378 / 408 / 337 / 390 / 286 / 219 / 343);
• lufowe systemy artyleryjskie: 1875 (1448 / 944 / 1079 / 924 / 617 / 813 / 1076 / 1304 / 1190 / 1227 /1391 / 1584 / 1644 / 1415 / 961 / 609 / 884 / 1184 / 1219 / 1517 / 1520 / 1415 / 1160 / 942 / 976 / 878 / 7 4 / 551 / 681 / 773 / 947 / 691 / 677 / 688 / 553 / 211 / 290);
• rakietowe systemy artyleryjskie: 45 (50 / 30 / 45 / 35 / 18 / 29 / 29 / 25 / 24 / 26 /26 / 28 / 43 / 62 / 10 / 3 / 9 / 40 / 30 / 42 / 21 / 23 / 35 / 58 / 23 / 24 / 33 / 31 / 66 /48 / 63 / 36 / 67 / 58 / 31 / 17 / 48);
• systemy przeciwlotnicze: 19 (30 / 18 / 24 / 13 / 18 / 11 / 11 / 10 / 13 / 17 /25 / 25 / 35 / 38 / 18 / 13/ 25 / 31 / 17 / 33 / 33 / 59 / 35 / 36 / 53 / 28 / 38 / 23 / 39 /26 / 37 / 38 / 73 / 56 / 38 / 16 / 32);
• samoloty: 0 (0 / 0 / 1 / 4 / 2 / 1 / 5 / 1 / 1 / 48 /2 / 0 / 0 / 1 / 0 /0 /0 / 0 / 1 / 5 / 3 / 3 / 9/1 /2 / 13 / 3 / 6 / 2 / 5 / 1 / 0 / 0 / 2 / 5 / 2 / 6);
• śmigłowce: 2 (2 / 1 / 0 / 0 / 1 / 0 / 5 / 1 / 0 / 6 /1 / 0 / 4 / 0 / 0 /2 /0 / 1 / 0 / 2 / 0 / 0 / 1/0/ 0 / 1 / 0 / 0 / 0 / 8 / 0 / 5 / 3 / 10 / 4 / 3 / 6);
• bezzałogowe statki powietrzne: 54 388 (59 537 /31 225 / 21 681 / 12 363 / 9386 / 11 152 /10 276 / 6219 / 6117 /4574 / 3965 / 2939 / 4060 / 3708 / 2563 / 1328 / 1715 / 1766 / 1815 / 1539 / 1348 / 1003 / 1079/781 / 963 / 657 / 479 / 681 / 508 /425 / 584 / 394 / 482 / 414 / 655 / 228 / 193);
• pociski manewrujące i balistyczne: 88 (107 /179 / 69 / 112 / 107 / 127 /126 / 113 / 115 / 168 /72 / 73 / 38 / 30 / 51 / 151 / 224 / 15 / 56 / 150 / 74 / 103 / 104/69 / 145 / 65 / 138 / 142 / 26 / 18 / 84 / 98 / 86 / 154 / 175 / 21 / 38);
• samochody i inne pojazdy: 6439 (6068 /4071 / 4021 / 3835 / 2414 / 2895 /2877 / 3505 / 3198 / 3371 /3575 / 4104 / 3545 / 3472 / 2954 / 2168 / 2469 / 2417 / 1740 / 2065 / 2103 / 1707 / 1831 / 1423 / 1546 / 939 / 937 / 931 / 715 / 741 / 874 / 685 / 530 / 555 / 294 / 317 / 271);
• sprzęt specjalny: 43 (32 /20 / 20 / 25 / 23 / 8 /27 / 17 / 14 / 18 /34 / 82 /24 / 36 / 55 / 53 / 40 / 265 / 323 / 278 / 265 / 267 / 201 / 154 / 215 / 149 / 185 / 40 / 118 / 86 / 102 / 113 / 138 / 122 / 99 / 57 / 66).
Rosyjskie straty personalne poniesione w kwietniu oszacowano na niemal 33 tys. ludzi, co odpowiada średniej z poprzednich sześciu miesięcy. Ogłoszona liczba 75 zniszczonych czołgów i 169 pojazdów opancerzonych jest jedną z najniższych w ciągu całej wojny. Wzrosły natomiast w stosunku do ostatnich miesięcy straty w artylerii lufowej.
Stale rośnie liczba niszczonych rosyjskich samochodów i innych pojazdów. Jest to potwierdzenie napływających z frontu doniesień o wprowadzeniu do walki przez stronę ukraińską nowych rozwiązań jeśli chodzi o taktyczne drony FPV, które zwiększyły zasięg uderzeń, co odbija się zwłaszcza na rosyjskiej przyfrontowej logistyce. Potwierdzają to sukcesy odniesione przez drony uderzeniowe na Krymie, gdzie strona ukraińska jest w stanie razić szereg istotnych celów.
Sytuacja na froncie była stabilna. Strona rosyjska największe postępy poczyniła na wschód od Slowiańska. drobne sukcesy osiągnięto także w rejonie na zachód od Huljapola, w rejonie aglomeracji pokrowskiej, na południe od Konstantynówki oraz przeciwko pozycjom wojsk ukraińskich na wschód od rzeki Oskił w rejonie Kupiańska. Ponadto siły rosyjskie wtargnęły w ukraińskie terytorium na nowym odcinku przygranicznym obwodu sumskiego.
Według statystyki prowadzonej przez ukraiński zespół Deep State UA wojska rosyjskie zajęły w kwietniu łącznie 141 kilometrów kwadratowych ukraińskiego terytorium. Są to postępy znacznie mniejsze niż w poszczególnych miesiącach drugiej połowy ub.r., ale odpowiadają cyklowi rocznemu, kiedy w pierwszych miesiącach poprzedniego roku przyrost rosyjskich zdobyczy był znacznie mniejszy niż w pozostałych.
Rosyjskie postępy w zdobywaniu terenu na przestrzeni ostatnich miesięcy według portalu Deep State UA.
Według comiesięcznego podsumowania prowadzonego przez twitterowy profil Shahed Tracker, opartego o oficjalne dane ukraińskiej obrony powietrznej, w kwietniowych atakach brało udział 6583 dronów dalekiego zasięgu, z których ok. 35 proc. okazało się pozorującymi cele wabikami. Do celów nie dotarło 5861 z nich, które zostały zestrzelone lub unieszkodliwione środkami przeciwdziałania elektronicznego, bądź też okazały się imitatorami opadłymi na ziemię po wyczerpaniu paliwa. Jednocześnie obrona powietrzna zniszczyła 88 pocisków manewrujących i balistycznych.
Liczba dronów uderzeniowych użytych w poszczególnych dniach kwietnia.
Warte odnotowania jest, że liczba wystrzeliwanych przez Rosjan bezzałogowców uderzeniowych dalekiego zasięgu niewiele wzrosła w stosunku do ich liczby użytej w poprzednim miesiącu. W wyznaczone cele trafiło 609 Szahidów (530 w poprzednim miesiącu), co oznacza skuteczności obrony powietrznej na poziomie 89 proc.
Liczba dronów uderzeniowych użytych w poszczególnych miesiącach na przestrzeni ostatniego roku.
Ukraińcy ogłosili zniszczenie w kwietniu ponad 54 tys. bezzałogowych statków powietrznych, co jest około 9-procentowym spadkiem w porównaniu do rekordowego poprzedniego miesiąca i zahamowaniem gwałtownie rosnącego ostatnio trendu. Kategoria ta uwzględnia drony wszystkich typów, a więc także aparaty rozpoznawcze i nowe bezzałogowce uderzeniowe BM-35 w układzie przypominającym pomniejszonego Szahida, które w dużej liczbie działają w ostatnim czasie nad frontem i jego bezpośrednim zapleczem.
Ukraińskie drony uderzeniowe 29 kwietnia zaatakowały rosyjskie lądowisko śmigłowcowe w obwodzie woroneskim FR, odległe o 150 km od linii frontu. Znajdowały się na nim cztery śmigłowce, spośród których trafiono dwa – transportowego Mi-8 i bojowego Mi-28. Ponadto 1 maja Sztab Generalny Sił Zbrojnych Ukrainy ogłosił, że podczas przeprowadzonego 25 kwietnia ataku dronów uderzeniowych na bazę lotniczą Szagoł w odległym o 1700 km od granicy państwowej Ukrainy Czelabińsku trafiono cztery samoloty bojowe: dwa najnowsze wielozadaniowe Su-57, jednego uderzeniowego Su-34 i jednego Suchoja niezidentyfikowanego typu. Ponadto 3 kwietnia na Krymie rozbił się dwumiejscowy myśliwiec Su-30SM, którego załoga katapultowała się.
Dane rosyjskie
Z kolei według danych ogłaszanych przez Ministerstwo Obrony Federacji Rosyjskiej w ciągu kwietnia Siłom Zbrojnym Ukrainy zadano następujące straty sprzętowe – w nawiasach dane za:
grudzień, listopad, październik, wrzesień, sierpień, lipiec, czerwiec, maj, kwiecień, marzec, luty i styczeń 2025 r.,
grudzień, listopad, październik, wrzesień, sierpień, lipiec, czerwiec, maj, kwiecień, marzec, luty i styczeń 2024 r.
grudzień, listopad, październik, wrzesień, sierpień, lipiec, czerwiec, maj, kwiecień i marzec 2023 r.
• samoloty: 0 (1 / 0 / 0 / 2 / 0 / 1 /1 / 2 / 1 / 0 / 1 / 2 / 4 /4 / 2 /1 / 2 / 1 / 4 / 10/ 15 / 9 / 14 /12 / 6 / 7 / 3 / 25 / 37 / 17 / 8 /14 / 14 / 17 / 8 / 14);
• śmigłowce: 0 (1 / 0 / 0 / 0 / 0 / 0 /0 / 0 / 0 / 0 / 0 / 0 / 0 /0 / 0 /0 / 0 / 0 / 0/ 5 / 2 / 0 / 4 /0 / 3 / 2 / 2 / 2 / 4 / 3 / 2 /5 / 5 / 5 / 2 / 16);
• bezzałogowe statki powietrzne: 9973 (11 580 / 6566 / 5331 / 6657 / 5703 / 6 582 / 6530 / 7124 / 7371 / 5785 / 6062 / 5383 / 4223 / 2929 /3048 / 2034 / 1894 / 2561 / 1638 / 2125 / 1755 / 2076 / 1316 /5469 / 4317 / 2282 / 1262 / 970 / 836 / 1198 / 1021 / 891 /557 / 438 / 494 / 283 / 369);
• opancerzone wozy bojowe: 480 (675 / 518 / 611 / 497 / 541 / 474 /404 / 503 / 306 / 416 /584 / 479 / 676 / 962 /857 / 550 / 565 / 544 / 667 / 1067 / 263 / 252 / 328 /221 / 366 / 427 / 454 / 688 / 649 / 842 / 660 / 520 /637 / 1078 / 425 / 430 / 421);
• rakietowe systemy artyleryjskie: 18 (16 / 25 / 19 / 12 / 14 / 16 / 3 / 5 / 11 / 8 / 11 / 21 / 10 / 12 /7 / 7 / 15 / 13 / 35 / 39 / 33 / 36 / 51 /14 / 34 / 13 / 20 / 7 / 15 / 13 / 12 / 6 /7 / 29 / 90 / 18 / 31);
• działa i moździerze: 479 (661 / 566 / 682 / 641 / 688 / 952 / 952 / 1078 / 1253 / 1283 / 1179 / 1198 / 982 / 1070 /980 / 1313 / 1649 / 1708 / 1552 / 1232 / 1481 / 1187 / 768 /619 / 369 / 311 / 342 / 375 / 273 / 330 / 449 / 537 /408 / 337 / 251 / 225 / 237);
• systemy przeciwlotnicze: 6 (1 / 5 / 5 / 3 / 5 / 2/ 4 / 3 / 12 / 3 / 4 / 4 / 1 /10 /0 / 4 / 1 / 6 / 4 / 16/ 24 / 10 / 16 /14 / 20 / 18 / 12 / 3 / 1 / 2 / 5 / 7 /1 / 2 / 3 / 6 / 9);
• inne pojazdy: 2194 (2795 / 2137 / 2875 / 2449 / 2633 / 2 192 / 2 192 / 1836 / 1458 / 1236 / 1462 / 1254 / 1223 / 1252 /1412 / 780 /1008 / 1133 / 1264 / 1251 / 1049 / 1019 / 769 937 / 1240 / 1112 / 1199 / 1094 / 966 / 1209 / 1054 / 599 /679 / 737 / 694 / 646 / 648).
Według rosyjskiego Ministerstwa Obrony w kwietniu odnotowano zniszczenie 479 pojazdów opancerzonych przeciwnika, podczas gdy Ukraińcy zadeklarowali ze swojej strony 244 takie sukcesy. Jeśli chodzi o zwalczanie artylerii przeciwnika, strona ukraińska naliczyła 1875 sukcesów w kategorii systemów lufowych i 45 rakietowych, rosyjska zaś odpowiednio 479 lufowych i 18 rakietowych. Wydaje się przy tym, że dane ukraińskie są dużo wiarygodniejsze, choć również sporo przesadzone.
Narastająca wymiana ciosów z użyciem dronów uderzeniowych dalekiego zasięgu znacznie podbija w ostatnim czasie statystykę obu stron w zakresie zwalczania bezzałogowców, która uwzględnia także działające nad frontem aparaty rozpoznawcze. W kwietniu Rosjanie odnotowali 9973 sukcesów w tej kategorii, co stanowi 14-procentowy spadek stosunku do rekordowych danych za marzec. Ukraińcy kontynuowali ataki na rosyjskie rafinerie i składy paliwa. Wyjątkowo duże szkody przyniosły uderzenia wykonane końcem miesiąca na rafinerie w Tuapse i Permie, w których odnotowano wielkie pożary.
Problem wiarygodności danych
Osobną kwestią jest, w jakim stopniu dane przedstawiane przez ministerstwa obrony obu państw odpowiadają rzeczywistości. Oczywiste jest, że obie strony przeceniają straty przeciwnika, co jest charakterystyczne dla każdego konfliktu zbrojnego. Ze względu na duże odległości, na które zwykle następuje wymiana ognia, w praktyce nie ma możliwości dokładnego ustalenia faktycznych strat przeciwnika i często dokonuje się tego w sposób szacunkowy.
Same dane liczbowe – jak w każdym konflikcie zbrojnym – są oczywiście zawyżane przez obie strony konfliktu. Liczby podawane przez stronę ukraińską są jednak bardziej wiarygodne, ponieważ znaczną ich część popierają opublikowane filmy. Można szacować, że rzeczywisty stosunek strat jest około dwukrotnie korzystniejszy dla Ukraińców, niż pokazuje to proste porównanie oficjalnych danych ogłoszonych przez obie strony.
Należy przyjąć, że rosyjskie straty w zabitych wynoszą nie więcej niż 25 proc. liczby „zlikwidowanych żołnierzy” podawanej przez stronę ukraińską. W praktyce podawana przez Ukraińców liczba obejmuje bowiem także rannych, tych zaś statystycznie przypada około trzech na jednego zabitego. Analitycy badający rosyjskie straty znaleźli już w źródłach otwartych potwierdzenie śmierci ponad 150 tys. imiennie zidentyfikowanych rosyjskich żołnierzy. Informacje uzupełniające pochodzące z liczby otwartych sądowych spraw spadkowych podnoszą tę liczbę do około 220 tys. Ponadto doliczyć należy nieujawnione straty wśród powołanych do służby więźniów oraz zmobilizowanych mieszkańców okupowanych obszarów Ukrainy. Faktyczne straty rosyjskich sił zbrojnych dobiegają zapewne poziomu 300 tys. zabitych.
Podsumowanie potwierdzonych imiennie strat rosyjskich oficerów wg statystyki prowadzonej przez czeski blog twitterowy “Russian Officers killed in Ukraine”.
Z kolei jeśli chodzi o rosyjskie straty sprzętowe dotyczące wyposażenia wojsk lądowych, wiarygodność ukraińskich meldunków odnośnie do liczby zniszczonych wozów bojowych wynosi aktualnie około 1:2, zakładając, że nie każdy sukces został sfilmowany i faktyczna liczba sukcesów jest większa. Dokonując analogicznego porównania znanych strat ukraińskich wozów bojowych z rosyjskimi danymi na ten temat, można zauważyć, że doniesienia strony rosyjskiej są przeszacowane w stopniu około dwukrotnie większym niż strony ukraińskiej, a więc na jeden sukces realny przypadają ponad trzy-cztery fikcyjne.
Zawyżenia strat przeciwnika mają szereg przyczyn, typowych dla wszelkich konfliktów zbrojnych. Otóż w celu zmylenia przeciwnika powszechnie stosowaną praktyką po obu stronach frontu jest stawianie makiet sprzętu bojowego, które mają za zadanie ściągnąć na siebie atak wroga. W tym celu stosowane są wraki wcześniej zniszczonego sprzętu, makiety wykonywane doraźnie na miejscu z materiałów podręcznych oraz profesjonalne zestawy fabryczne, specjalnie przeznaczone do mylenia przeciwnika w wielu zakresach obserwacji.
Kolejnym czynnikiem jest ułomność dostępnych technik zwiadu i rozpoznania, które nie zawsze umożliwiają dokonanie dokładnej oceny skutków przeprowadzonych uderzeń. Często cel zakwalifikowany jako zniszczony bywa tylko lekko uszkodzony lub jedynie zasłonięty chmurą dymu po bliskim wybuchu. Należy mieć na uwadze, że ujawniane filmy z dronów przedstawiające niszczenie sprzętu wojskowego przeciwnika są starannie dobierane pod względem wartości propagandowej i przedstawiają jednoznaczne sytuacje, sfilmowane ze stosunkowo bliskiej odległości, co jest statystycznie unikalne. Ponadto dynamicznie zmieniająca się sytuacja taktyczna na polu walki nie pozwala na długie prowadzenie obserwacji jednego miejsca.
Często bywa, że jeden wóz bojowy zostaje uszkodzony i unieruchomiony przez jeden pododdział, a po pewnym czasie ostatecznie zniszczony przez inny. Każdy z nich w dobrej wierze raportuje zniszczenie tego samego pojazdu jako swoje indywidualne osiągnięcie, co sprawia, że w ogólnych statystykach pojedynczy sukces ulega podwojeniu.
Praktyka zawyżania strat przeciwnika przez długi okres najbardziej widoczna była w przypadku doniesień dotyczących lotnictwa. Otóż liczbę podawanych zniszczonych nieprzyjacielskich statków powietrznych należy traktować raczej jako liczbę maszyn celnie ostrzelanych, a następnie raportowanych jako zniszczone po utracie z nimi kontaktu radarowego lub wzrokowego. Ze względu na zwykle duże odległości, na jakich toczy się walka z samolotami, raportujący w większości przypadków nie mają żadnych dowodów na sukces. Jeśli takie zaś istnieją, to są niezwłocznie wykorzystywane na polu propagandowym, co jednak zdarza się rzadko w stosunku do liczby oficjalnie ogłoszonych sukcesów. Z przyczyn obiektywnych, przede wszystkim niemożności dotarcia do wraków spoczywających na terenie kontrolowanym przez przeciwnika, faktyczna liczba sukcesów jest większa od bezsprzecznie udokumentowanej, lecz i tak większość raportowanych sukcesów należy uznać za fikcję, choć tegoroczne doniesienia obu stron są wyraźnie bliższe rzeczywistym stratom przeciwnika niż było to wcześniej.
Nierzadkim zjawiskiem, zwłaszcza po stronie rosyjskiej, jest składanie przez dowódców raportów o fikcyjnych lub celowo zawyżonych sukcesach. Przyczyną jest chęć usprawiedliwienia wysokich strat własnych oddziałów, jak również wybujałe ambicje poszczególnych oficerów, czy też naturalna skłonność części osób do przeceniania swoich osiągnięć. Wreszcie powodem wpływającym na zawyżanie własnych sukcesów są towarzyszące walce skrajne emocje, które uniemożliwiają jej uczestnikom obiektywną ocenę sytuacji na polu walki.
Straty po czterech latach wojny rosyjsko-ukraińskiej wg danych obu stron konfliktu
Zobacz również
Reklama
Reklama
