W trakcie trwającej wojny rosyjsko-ukraińskiej siły zbrojne Ukrainy i Federacji Rosyjskiej podają do publicznej wiadomości statystyki strat zadanych przeciwnikowi. Oto oficjalne wyniki podane przez obie strony za maj oraz komentarz co do ich wiarygodności i aktualnego przebiegu zmagań.
Porównanie sukcesów ogłoszonych przez Siły Zbrojne Ukrainy wg stanu na ranek 1 czerwca i 1 maja 2026 roku.
Dane ukraińskie
Według oficjalnej statystyki strat przeciwnika podawanej przez ukraiński Sztab Generalny w maju Siły Zbrojne Ukrainy zadały przeciwnikowi następujące straty – w nawiasach dane za:
kwiecień, marzec, luty, styczeń, br.
grudzień, listopad, październik, wrzesień, sierpień, lipiec, czerwiec, maj, kwiecień, marzec, luty i styczeń 2025 r.,
grudzień, listopad, październik, wrzesień, sierpień, lipiec, czerwiec, maj, kwiecień, marzec, luty i styczeń 2024 r.
grudzień, listopad, październik, wrzesień, sierpień, lipiec, czerwiec, maj, kwiecień i marzec 2023 r.
• personel: 33 760 (32 980 / 31 960 / 26 090 / 31 710 / 35 050 / 31 190 / 31 250 / 28 490 / 28 790 / 33 220 / 32 420 / 35 370 / 36 420 / 41 160 / 36 570 / 48 240 / 48 670 / 45 720 / 41 980 / 38 130 / 36 810 / 35 680 / 35 030 / 38 940/26 960 / 28 200 / 28 450 / 26 220 / 29 970 / 28 550 / 22 920 / 15 080 / 16 800 / 17 820 / 20 500 / 17 140 / 16 970 / 24 100) “zlikwidowanych żołnierzy”;
• czołgi: 63 (75 / 119 / 84 / 137 / 101 / 71 / 93 / 68 / 87 / 85 / 111 / 140 / 227 / 272 / 331 / 230 / 203 / 307 / 279 / 291 / 193 / 300 / 359 / 428 / 326 / 376 / 288 / 339 / 419 / 341 /521 / 243 / 243 / 174 / 238 / 104 / 84 / 221);
• pojazdy opancerzone: 163 (169 / 219 / 128 / 131 / 171 / 157 / 227 / 65 / 161/ 140 / 272 /292 / 508 / 607 / 536 / 610 / 674 / 899 / 923 / 787 / 557 / 653 / 652 / 880 / 746 / 739 / 809 / 686 / 715 / 538 / 843 / 378 / 408 / 337 / 390 / 286 / 219 / 343);
• lufowe systemy artyleryjskie: 1993 (1875 / 1448 / 944 / 1079 / 924 / 617 / 813 / 1076 / 1304 / 1190 / 1227 /1391 / 1584 / 1644 / 1415 / 961 / 609 / 884 / 1184 / 1219 / 1517 / 1520 / 1415 / 1160 / 942 / 976 / 878 / 7 4 / 551 / 681 / 773 / 947 / 691 / 677 / 688 / 553 / 211 / 290);
• rakietowe systemy artyleryjskie: 63 (45 / 50 / 30 / 45 / 35 / 18 / 29 / 29 / 25 / 24 / 26 /26 / 28 / 43 / 62 / 10 / 3 / 9 / 40 / 30 / 42 / 21 / 23 / 35 / 58 / 23 / 24 / 33 / 31 / 66 /48 / 63 / 36 / 67 / 58 / 31 / 17 / 48);
• systemy przeciwlotnicze: 42 (19 / 30 / 18 / 24 / 13 / 18 / 11 / 11 / 10 / 13 / 17 /25 / 25 / 35 / 38 / 18 / 13/ 25 / 31 / 17 / 33 / 33 / 59 / 35 / 36 / 53 / 28 / 38 / 23 / 39 /26 / 37 / 38 / 73 / 56 / 38 / 16 / 32);
• samoloty: 1 (0 / 0 / 0 / 1 / 4 / 2 / 1 / 5 / 1 / 1 / 48 /2 / 0 / 0 / 1 / 0 /0 /0 / 0 / 1 / 5 / 3 / 3 / 9/1 /2 / 13 / 3 / 6 / 2 / 5 / 1 / 0 / 0 / 2 / 5 / 2 / 6);
• śmigłowce: 1 (2 / 2 / 1 / 0 / 0 / 1 / 0 / 5 / 1 / 0 / 6 /1 / 0 / 4 / 0 / 0 /2 /0 / 1 / 0 / 2 / 0 / 0 / 1/0/ 0 / 1 / 0 / 0 / 0 / 8 / 0 / 5 / 3 / 10 / 4 / 3 / 6);
• bezzałogowe statki powietrzne: 56 895 (54 388 / 59 537 /31 225 / 21 681 / 12 363 / 9386 / 11 152 /10 276 / 6219 / 6117 /4574 / 3965 / 2939 / 4060 / 3708 / 2563 / 1328 / 1715 / 1766 / 1815 / 1539 / 1348 / 1003 / 1079/781 / 963 / 657 / 479 / 681 / 508 /425 / 584 / 394 / 482 / 414 / 655 / 228 / 193);
• pociski manewrujące i balistyczne: 114 (88 / 107 /179 / 69 / 112 / 107 / 127 /126 / 113 / 115 / 168 /72 / 73 / 38 / 30 / 51 / 151 / 224 / 15 / 56 / 150 / 74 / 103 / 104/69 / 145 / 65 / 138 / 142 / 26 / 18 / 84 / 98 / 86 / 154 / 175 / 21 / 38);
• samochody i inne pojazdy: 8612 (6439 / 6068 /4071 / 4021 / 3835 / 2414 / 2895 /2877 / 3505 / 3198 / 3371 /3575 / 4104 / 3545 / 3472 / 2954 / 2168 / 2469 / 2417 / 1740 / 2065 / 2103 / 1707 / 1831 / 1423 / 1546 / 939 / 937 / 931 / 715 / 741 / 874 / 685 / 530 / 555 / 294 / 317 / 271);
• sprzęt specjalny: 89 (43 / 32 /20 / 20 / 25 / 23 / 8 /27 / 17 / 14 / 18 /34 / 82 /24 / 36 / 55 / 53 / 40 / 265 / 323 / 278 / 265 / 267 / 201 / 154 / 215 / 149 / 185 / 40 / 118 / 86 / 102 / 113 / 138 / 122 / 99 / 57 / 66).
Rosyjskie straty personalne poniesione w maju oszacowano na niemal 34 tys. ludzi, co odpowiada wynikom z poprzednich sześciu miesięcy. Ogłoszona liczba 63 zniszczonych czołgów i 163 pojazdów opancerzonych jest jedną z najniższych w ciągu całej wojny. Z kolei liczba 1993 zniszczonych systemów artylerii lufowej (w tym broń ciężka piechoty jak moździerze i granatniki) jest rekordowa dla całej wojny. Jednym z najlepszych w ciągu konfliktu był majowy wynik 63 zniszczonych systemów artylerii rakietowej i 42 systemów przeciwlotniczych.
Stale rośnie liczba niszczonych rosyjskich samochodów i innych pojazdów. Jest to potwierdzenie napływających z frontu doniesień o wprowadzeniu do walki przez stronę ukraińską nowych rozwiązań jeśli chodzi o taktyczne drony uderzeniowe, które zwiększyły zasięg uderzeń, co odbija się zwłaszcza na rosyjskiej przyfrontowej logistyce. Potwierdzają to sukcesy odniesione przez drony uderzeniowe na Krymie, gdzie strona ukraińska jest w stanie razić szereg istotnych celów. W maju ogłoszono zniszczenie aż 8612 samochodów i innych pojazdów nieopancerzonych, co jest wynikiem o około 1/3 lepszym niż w poprzednich dwóch miesiącach i ponad dwukrotnie lepszym niż osiągnięty w styczniu i lutym.
Sytuacja na froncie była w maju stabilna. Strona rosyjska najistotniejsze postępy poczyniła na zachód i wschód od południowych dzielnic Konstantynówki, co znacznie pogorszyło sytuację broniących jej wojsk. Niewielkie postępy poczyniono także na wschód od Słowiańska i Kramatorska. Ponadto drobne sukcesy osiągnięto na zachód od Huljapola. Z kolei wojska ukraińskie odniosły sukces na kierunku zaporoskiem, gdzie odbito miejscowość Stepnohirśk, która jest istotna dla blokowania prób rosyjskich ataków w kierunku miasta Zaporoże. Ponadto wyniku kontrataku w kierunku miejscowości Zełenyj Haj odbito niespełna 50 kilometrów kwadratowych terenu.
Według statystyki prowadzonej przez ukraiński zespół Deep State UA wojska rosyjskie uzyskały w maju progres w zajmowaniu ukraińskiego terytorium oceniony na zaledwie 14 kilometrów kwadratowych netto.
Rosyjskie postępy w zdobywaniu terenu na przestrzeni ostatnich miesięcy według portalu Deep State UA.
Według comiesięcznego podsumowania prowadzonego przez twitterowy profil Shahed Tracker, opartego o oficjalne dane ukraińskiej obrony powietrznej, w majowych atakach brało udział 8150 dronów dalekiego zasięgu, z których około 1/3 jest pozorującymi cele wabikami. Liczba użytych dronów była blisko 24 procent wyższa niż w kwietniu. Do celów nie dotarło 7476 bezzałogowców, które zostały zestrzelone lub unieszkodliwione środkami przeciwdziałania elektronicznego, bądź też okazały się imitatorami opadłymi na ziemię po wyczerpaniu paliwa. W wyznaczone cele trafiło 508 Szahidów (w kwietniu 609) , co oznacza wzrost skuteczności obrony powietrznej do poziomu 92 proc. Jednocześnie obrona powietrzna zniszczyła 114 pocisków manewrujących i balistycznych.
Liczba dronów uderzeniowych użytych w poszczególnych dniach maja.
Ukraińcy ogłosili zniszczenie w maju niemal 57 tys. bezzałogowych statków powietrznych, co jest około 9-procentowym spadkiem w porównaniu do rekordowego poprzedniego miesiąca i zahamowaniem gwałtownie rosnącego ostatnio trendu. Kategoria ta uwzględnia drony wszystkich typów, a więc także aparaty rozpoznawcze i nowe bezzałogowce uderzeniowe BM-35 w układzie przypominającym pomniejszonego Szahida, które w dużej liczbie działają w ostatnim czasie nad frontem i jego bezpośrednim zapleczem.
Liczba dronów uderzeniowych użytych w poszczególnych miesiącach na przestrzeni ostatniego roku.
5 i 18 maja rosyjskie lotnictwo straciło w locie po jednym śmigłowców Mi-8. Ten pierwszy został stracony w nieustalonych okolicznościach, drugi zaś pomyłkowo zestrzelony przez własną obronę przeciwlotniczą. W obu przypadkach załogi zginęły. W wyniku przeprowadzonego 14 maja ataku ukraińskich dronów uderzeniowych dalekiego zasięgu na bazę lotniczą w Jejsku zniszczeniu uległa łódź latająca Berijew Be-200, która całkowicie spłonęła w wyniku zapalenia się zatankowanego paliwa. W tym samym ataku zniszczono śmigłowiec morski Kamow Ka-27. Z kolei 30 maja podczas ataku na lotnisku w Taganrogu ukraińskie drony uderzeniowe trafiły dwa przechowywane tam morskie samoloty patrolowe Tupolew Tu-142 oraz wyrzutnię pocisków balistycznych Iskander-M.
Dane rosyjskie
Z kolei według danych ogłaszanych przez Ministerstwo Obrony Federacji Rosyjskiej w ciągu maja Siłom Zbrojnym Ukrainy zadano następujące straty sprzętowe – w nawiasach dane za:
kwiecień, marzec, luty, styczeń, br.
grudzień, listopad, październik, wrzesień, sierpień, lipiec, czerwiec, maj, kwiecień, marzec, luty i styczeń 2025 r.,
grudzień, listopad, październik, wrzesień, sierpień, lipiec, czerwiec, maj, kwiecień, marzec, luty i styczeń 2024 r.
grudzień, listopad, październik, wrzesień, sierpień, lipiec, czerwiec, maj, kwiecień i marzec 2023 r.
• samoloty: 0 (0 / 1 / 0 / 0 / 2 / 0 / 1 /1 / 2 / 1 / 0 / 1 / 2 / 4 /4 / 2 /1 / 2 / 1 / 4 / 10/ 15 / 9 / 14 /12 / 6 / 7 / 3 / 25 / 37 / 17 / 8 /14 / 14 / 17 / 8 / 14);
• śmigłowce: 0 (0 / 1 / 0 / 0 / 0 / 0 / 0 /0 / 0 / 0 / 0 / 0 / 0 / 0 /0 / 0 /0 / 0 / 0 / 0/ 5 / 2 / 0 / 4 /0 / 3 / 2 / 2 / 2 / 4 / 3 / 2 /5 / 5 / 5 / 2 / 16);
• bezzałogowe statki powietrzne: 14 428 (9973 / 11 580 / 6566 / 5331 / 6657 / 5703 / 6 582 / 6530 / 7124 / 7371 / 5785 / 6062 / 5383 / 4223 / 2929 /3048 / 2034 / 1894 / 2561 / 1638 / 2125 / 1755 / 2076 / 1316 /5469 / 4317 / 2282 / 1262 / 970 / 836 / 1198 / 1021 / 891 /557 / 438 / 494 / 283 / 369);
• opancerzone wozy bojowe: 458 (480 / 675 / 518 / 611 / 497 / 541 / 474 /404 / 503 / 306 / 416 /584 / 479 / 676 / 962 /857 / 550 / 565 / 544 / 667 / 1067 / 263 / 252 / 328 /221 / 366 / 427 / 454 / 688 / 649 / 842 / 660 / 520 /637 / 1078 / 425 / 430 / 421);
• rakietowe systemy artyleryjskie: 17 (18 / 16 / 25 / 19 / 12 / 14 / 16 / 3 / 5 / 11 / 8 / 11 / 21 / 10 / 12 /7 / 7 / 15 / 13 / 35 / 39 / 33 / 36 / 51 /14 / 34 / 13 / 20 / 7 / 15 / 13 / 12 / 6 /7 / 29 / 90 / 18 / 31);
• działa i moździerze: 475 (479 / 661 / 566 / 682 / 641 / 688 / 952 / 952 / 1078 / 1253 / 1283 / 1179 / 1198 / 982 / 1070 /980 / 1313 / 1649 / 1708 / 1552 / 1232 / 1481 / 1187 / 768 /619 / 369 / 311 / 342 / 375 / 273 / 330 / 449 / 537 /408 / 337 / 251 / 225 / 237);
• systemy przeciwlotnicze: 3 (6 / 1 / 5 / 5 / 3 / 5 / 2/ 4 / 3 / 12 / 3 / 4 / 4 / 1 /10 /0 / 4 / 1 / 6 / 4 / 16/ 24 / 10 / 16 /14 / 20 / 18 / 12 / 3 / 1 / 2 / 5 / 7 /1 / 2 / 3 / 6 / 9);
• inne pojazdy: 2491 (2194 / 2795 / 2137 / 2875 / 2449 / 2633 / 2 192 / 2 192 / 1836 / 1458 / 1236 / 1462 / 1254 / 1223 / 1252 /1412 / 780 /1008 / 1133 / 1264 / 1251 / 1049 / 1019 / 769 937 / 1240 / 1112 / 1199 / 1094 / 966 / 1209 / 1054 / 599 /679 / 737 / 694 / 646 / 648).
Według rosyjskiego Ministerstwa Obrony w maju odnotowano zniszczenie 479 pojazdów opancerzonych przeciwnika, podczas gdy Ukraińcy zadeklarowali ze swojej strony 226 takich sukcesów. Jeśli chodzi o zwalczanie artylerii przeciwnika, strona ukraińska naliczyła 1993 sukcesów w kategorii systemów lufowych i 63 rakietowych, rosyjska zaś odpowiednio 475 lufowych i 17 rakietowych. Wydaje się przy tym, że dane ukraińskie są dużo wiarygodniejsze, choć również sporo przesadzone.
Narastająca wymiana ciosów z użyciem dronów uderzeniowych dalekiego zasięgu znacznie podbija w ostatnim czasie statystykę obu stron w zakresie zwalczania bezzałogowców, która uwzględnia także działające nad frontem aparaty rozpoznawcze. W maju Rosjanie odnotowali 14 428 sukcesów w tej kategorii, co stanowi niemal 25-procentowy wzrost w stosunku do dotychczas rekordowych danych za marzec. Ukraińcy kontynuowali ataki na rosyjskie rafinerie i składy paliwa.
Problem wiarygodności danych
Osobną kwestią jest, w jakim stopniu dane przedstawiane przez ministerstwa obrony obu państw odpowiadają rzeczywistości. Oczywiste jest, że obie strony przeceniają straty przeciwnika, co jest charakterystyczne dla każdego konfliktu zbrojnego. Ze względu na duże odległości, na które zwykle następuje wymiana ognia, w praktyce nie ma możliwości dokładnego ustalenia faktycznych strat przeciwnika i często dokonuje się tego w sposób szacunkowy.
Same dane liczbowe – jak w każdym konflikcie zbrojnym – są oczywiście zawyżane przez obie strony konfliktu. Liczby podawane przez stronę ukraińską są jednak bardziej wiarygodne, ponieważ znaczną ich część popierają opublikowane filmy. Można szacować, że rzeczywisty stosunek strat jest około dwukrotnie korzystniejszy dla Ukraińców, niż pokazuje to proste porównanie oficjalnych danych ogłoszonych przez obie strony.
Należy przyjąć, że rosyjskie straty w zabitych wynoszą nie więcej niż 25 proc. liczby „zlikwidowanych żołnierzy” podawanej przez stronę ukraińską. W praktyce podawana przez Ukraińców liczba obejmuje bowiem także rannych, tych zaś statystycznie przypada około trzech na jednego zabitego. Analitycy badający rosyjskie straty znaleźli już w źródłach otwartych potwierdzenie śmierci ponad 150 tys. imiennie zidentyfikowanych rosyjskich żołnierzy. Informacje uzupełniające pochodzące z liczby otwartych sądowych spraw spadkowych podnoszą tę liczbę do około 220 tys. Ponadto doliczyć należy nieujawnione straty wśród powołanych do służby więźniów oraz zmobilizowanych mieszkańców okupowanych obszarów Ukrainy. Faktyczne straty rosyjskich sił zbrojnych dobiegają zapewne poziomu 300 tys. zabitych.
Podsumowanie potwierdzonych imiennie strat rosyjskich oficerów wg statystyki prowadzonej przez czeski blog twitterowy “Russian Officers killed in Ukraine”.
Z kolei jeśli chodzi o rosyjskie straty sprzętowe dotyczące wyposażenia wojsk lądowych, wiarygodność ukraińskich meldunków odnośnie do liczby zniszczonych wozów bojowych wynosi aktualnie około 1:2, zakładając, że nie każdy sukces został sfilmowany i faktyczna liczba sukcesów jest większa. Dokonując analogicznego porównania znanych strat ukraińskich wozów bojowych z rosyjskimi danymi na ten temat, można zauważyć, że doniesienia strony rosyjskiej są przeszacowane w stopniu około dwukrotnie większym niż strony ukraińskiej, a więc na jeden sukces realny przypadają ponad trzy-cztery fikcyjne.
Zawyżenia strat przeciwnika mają szereg przyczyn, typowych dla wszelkich konfliktów zbrojnych. Otóż w celu zmylenia przeciwnika powszechnie stosowaną praktyką po obu stronach frontu jest stawianie makiet sprzętu bojowego, które mają za zadanie ściągnąć na siebie atak wroga. W tym celu stosowane są wraki wcześniej zniszczonego sprzętu, makiety wykonywane doraźnie na miejscu z materiałów podręcznych oraz profesjonalne zestawy fabryczne, specjalnie przeznaczone do mylenia przeciwnika w wielu zakresach obserwacji.
Kolejnym czynnikiem jest ułomność dostępnych technik zwiadu i rozpoznania, które nie zawsze umożliwiają dokonanie dokładnej oceny skutków przeprowadzonych uderzeń. Często cel zakwalifikowany jako zniszczony bywa tylko lekko uszkodzony lub jedynie zasłonięty chmurą dymu po bliskim wybuchu. Należy mieć na uwadze, że ujawniane filmy z dronów przedstawiające niszczenie sprzętu wojskowego przeciwnika są starannie dobierane pod względem wartości propagandowej i przedstawiają jednoznaczne sytuacje, sfilmowane ze stosunkowo bliskiej odległości, co jest statystycznie unikalne. Ponadto dynamicznie zmieniająca się sytuacja taktyczna na polu walki nie pozwala na długie prowadzenie obserwacji jednego miejsca.
Często bywa, że jeden wóz bojowy zostaje uszkodzony i unieruchomiony przez jeden pododdział, a po pewnym czasie ostatecznie zniszczony przez inny. Każdy z nich w dobrej wierze raportuje zniszczenie tego samego pojazdu jako swoje indywidualne osiągnięcie, co sprawia, że w ogólnych statystykach pojedynczy sukces ulega podwojeniu.
Praktyka zawyżania strat przeciwnika przez długi okres najbardziej widoczna była w przypadku doniesień dotyczących lotnictwa. Otóż liczbę podawanych zniszczonych nieprzyjacielskich statków powietrznych należy traktować raczej jako liczbę maszyn celnie ostrzelanych, a następnie raportowanych jako zniszczone po utracie z nimi kontaktu radarowego lub wzrokowego. Ze względu na zwykle duże odległości, na jakich toczy się walka z samolotami, raportujący w większości przypadków nie mają żadnych dowodów na sukces. Jeśli takie zaś istnieją, to są niezwłocznie wykorzystywane na polu propagandowym, co jednak zdarza się rzadko w stosunku do liczby oficjalnie ogłoszonych sukcesów. Z przyczyn obiektywnych, przede wszystkim niemożności dotarcia do wraków spoczywających na terenie kontrolowanym przez przeciwnika, faktyczna liczba sukcesów jest większa od bezsprzecznie udokumentowanej, lecz i tak większość raportowanych sukcesów należy uznać za fikcję, choć tegoroczne doniesienia obu stron są wyraźnie bliższe rzeczywistym stratom przeciwnika niż było to wcześniej.
Nierzadkim zjawiskiem, zwłaszcza po stronie rosyjskiej, jest składanie przez dowódców raportów o fikcyjnych lub celowo zawyżonych sukcesach. Przyczyną jest chęć usprawiedliwienia wysokich strat własnych oddziałów, jak również wybujałe ambicje poszczególnych oficerów, czy też naturalna skłonność części osób do przeceniania swoich osiągnięć. Wreszcie powodem wpływającym na zawyżanie własnych sukcesów są towarzyszące walce skrajne emocje, które uniemożliwiają jej uczestnikom obiektywną ocenę sytuacji na polu walki.
Zobacz również
Reklama
Reklama
