• Autor: Marcin Strembski
• Opublikowano: 21 września 2025
• 7 min czytania

W ostatnich miesiącach br. nastąpiła zmiana priorytetów dotyczących programów śmigłowcowych Sił Zbrojnych RP na lata 2025–2039. W pierwszej kolejności mają być zakupione śmigłowce szkolne, na drugim miejscu wskazano morskie śmigłowce pokładowe, a na trzecim ciężkie śmigłowce transportowe. W czwartej kolejności zamierza się pozyskiwać śmigłowce SAR, a końcu wymieniona został potrzeba nabycia lekkich platform związanych z operacjami specjalnymi oraz wielozadaniowych śmigłowców wsparcia na potrzeby wojsk lądowych.

Dostawy śmigłowców Leonardo AW149

W kwietniu br. w zakładach WSK PZL-Świdnik S.A. odbył się pierwszy lot testowy śmigłowca AW149 wyprodukowanego w Polsce. Lot przeprowadzono w ramach procedury Acceptance Test Procedure (ATP), mającej na celu potwierdzenie zgodności maszyny z wymogami projektowymi. Produkcja śmigłowców AW149 w Polsce jest wynikiem umowy zawartej w lipcu 2022 roku między PZL-Świdnik a Ministerstwem Obrony Narodowej, obejmującej dostawę 32 maszyn dla Sił Zbrojnych RP.

Dostawy wszystkich 32 zamówionych śmigłowców AW149 zostaną zrealizowane do 2029 r. Obecnie w służbie znajduje się osiem maszyn

Umowa na dostawy AW149 dla polskiego wojska od samego początku zakładała produkcję tych śmigłowców w Polsce wraz z przeniesieniem technologii oraz utworzeniem zaplecza produkcyjnego i remontowo-obsługowego. Chociaż pierwsze dostarczone egzemplarze zmontowano we Włoszech, to jednak od początku polscy pracownicy byli zaangażowani w ich proces produkcji, co znacznie ułatwiło transfer technologii i rozwój krajowego zaplecza przemysłowego. Do końca ub. roku przekazano osiem maszyn, a dostawy wszystkich śmigłowców oraz sprzętu naziemnego, w tym do szkolenia, mają zostać zrealizowane do 2029 roku.

Koniec dostawy Black Hawków oraz zmiana priorytetów dla lotnictwa śmigłowcowego

W listopadzie 2024 roku Agencja Uzbrojenia poinformowała o zakończeniu dostaw wszystkich czterech zakontraktowanych trzy lata wcześniej śmigłowców S-70i Black Hawk. Dostawa pierwszych dwóch śmigłowców wielozadaniowych S-70i, które wyprodukowano w krajowych zakładach PZL-Mielec Sp. z o.o., nastąpiła w listopadzie 2023 roku. Przekazanie ostatniej dwójki maszyn zakończyło etap przejmowania przez wojsko sprzętu lotniczego, aczkolwiek umowa objęła również pakiety logistyczne i szkoleniowe, które pozwolą na utrzymanie śmigłowców w bieżącej eksploatacji, co nadal będzie realizowane. Konfiguracja czterech najnowszych Black Hawków jest tożsama z czterema śmigłowcami S-70i, które były wcześniej użytkowane przez Zespół Lotniczy Jednostki Wojskowej GROM. Ogółem jednostka dysponuje ośmioma Black Hawkami, będąc przy tym jedynymi użytkownikami maszyn tego typu w całym Wojsku Polskim.

Osiem wojskowych S-70i Black Hawk znajduje się na wyposażeniu Zespołu Lotniczego Jednostki Wojskowej GROM

W kwestii planowanego zakupu partii S-70i dla potrzeb sił aeromobilnych, w tym głównie kawalerii powietrznej. Według dostępnych informacji rozpoczęte w lipca 2023 roku z inicjatywy Agencji Uzbrojenia negocjacje miały objąć 32 maszyny, jednak w maju br. postępowanie zostało unieważnione.

Podczas konferencji prasowej, jaka odbyła się w następnym miesiącu, Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego przekazał, że nastąpiła zmiana priorytetów dotyczących programów śmigłowcowych na lata 2025–2039. Najwyżej w hierarchii wskazano zakup śmigłowców szkolnych. Na drugim miejscu wskazano morskie śmigłowce pokładowe, a na trzecim ciężkie śmigłowce transportowe. W czwartej kolejności zamierza się pozyskiwać śmigłowce SAR, które zastąpią poszukiwawczo-ratownicze W-3 Sokół i W-3WARM Anakonda. Dopiero na końcu wymieniona został potrzeba nabycia lekkich platform związanych z operacjami specjalnymi oraz wielozadaniowych śmigłowców wsparcia na potrzeby wojsk lądowych.

Obecnie zawieszono plany głębokiej modernizacji MLU śmigłowców rodziny W-3 we współpracy z producentem, która miała polegać głownie na wymianie awioniki. Maszyny będą więc eksploatowane zasadniczo w obecnym kształcie.

W zakresie pierwszego priorytetu, jeszcze w styczniu 2024 roku Agencja Uzbrojenia ogłosiła rozpoczęcie procedury konsultacji rynkowych dotyczących zakupu zintegrowanego systemu szkolenia pilotów śmigłowców bojowych. Zapotrzebowanie obejmuje 24 śmigłowców w konfiguracji do prowadzenie szkolenia z użyciem lotniczych środków bojowych, systemu szkoleniowego obejmującego symulatory i trenażery, pakietu logistycznego, usług wsparcia materiałowego, pakietu szkoleniowego, a także budowy odpowiedniej infrastruktury. Z dostępnych informacji wynika, że o uzyskanie zamówienia zamierzają ubiegać się Airbus z H145M oraz Leonardo z AW109. Prawdopodobny jest również udział Bella, aczkolwiek firma nie ujawnia modelu, który może być przedmiotem oferty.

Oferowany Polsce AW109.

Jeśli chodzi o morskie śmigłowce pokładowe, wciąż trwają rozpoczęte w grudniu 2019 roku analizy dotyczące pozyskania od czterech do ośmiu morskich śmigłowców wielozadaniowych dla Marynarki Wojennej w ramach programu Kondor. Maszyny tego typu mają w przyszłości stacjonować na pokładach budowanych fregat rakietowych typu Miecznik. Chociaż śmigłowce morskie są teoretycznie wysoko na liście priorytetów Sztabu Generalnego, to w praktyce brak jest widocznych postępów w tym programie.Jeśli chodzi o morskie śmigłowce pokładowe, wciąż trwają rozpoczęte w grudniu 2019 roku analizy dotyczące pozyskania od czterech do ośmiu morskich śmigłowców wielozadaniowych dla Marynarki Wojennej w ramach programu Kondor. Maszyny tego typu mają w przyszłości stacjonować na pokładach budowanych fregat rakietowych typu Miecznik. Chociaż śmigłowce morskie są teoretycznie wysoko na liście priorytetów Sztabu Generalnego, to w praktyce brak jest widocznych postępów w tym programie.

Z końcem sierpnia wycofano ostatni latający w naszych silach zbrojnych morski śmigłowiec Mi-14PŁ. W służbie pozostał jeszcze pojedynczy ratowniczy Mi-14PŁ/R.

Wśród nowych priorytetów śmigłowcowych Sztabu Generalnego jedno z czołowych miejsc zajmują obecnie ciężkie maszyny transportowe. Jeszcze w sierpniu 2023 roku Agencja Uzbrojenia wysłała zaproszenie do zakładów PZL-Świdnik w sprawie negocjacji potencjalnego zakupu 22 egz. AW101. Chodzi o maszyny w konfiguracji wielozadaniowej, przeznaczone głównie do transportu taktycznego żołnierzy, ładunków i pojazdów na pole walki. Nie jest znane uzasadnienie wyboru tej właśnie konstrukcji do takich zadań, ani przesłanek decydujących o braku trybu konkurencyjnego.

W tej klasie maszyn mogłyby rywalizować trzy zachodnie konstrukcje: Leonardo AW101 Merlin, Sikorsky CH-53K King Stallion oraz Boeing CH-47F Chinook. Niewątpliwie najpopularniejszy w tym zestawienie jest Boeing CH-47F, który jest chętnie wybierany przez sojuszników z NATO, ze względu na korzystne koszty zakupu i eksploatacji. Resort obrony narodowej zapewnia, że od 2024 roku prowadzi na ten temat rozmowy z Boeingiem, ale charakter tych negocjacji nie jest formalnie określony.

Zakup AH-64 Apache

W sierpniu 2024 roku doszło do podpisania umowy z rządem Stanów Zjednoczonych w sprawie zakupu przez Polskę 96 śmigłowców uderzeniowych AH-64E Apache, które zastąpią używane obecnie śmigłowce Mi-24. Realizację dostaw przewiduje się w latach 2028–2032, przy czym w pierwszym roku spodziewane jest przybycie 15 egz. AH-64E. Obecnie trwają przygotowania infrastruktury do przyjęcia tych maszyn w pierwszej wybranych trzech z lokalizacji, tj. w Inowrocławiu.

Jeden z czterech AH-64D, pierwszej partii leasingowej, które służą w 56. Bazie Lotniczej. Maszyny noszą słabo widoczną szachownicę w odcieniach szarości

Poza tym w lutym 2025 roku doszło do podpisania pakietu umów rozpoczynających procedurę leasingu śmigłowców uderzeniowych AH-64D Apache. Rząd Stanów Zjednoczonych zobowiązał się przekazać stronie polskiej osiem używanych śmigłowców. Zawarte umowy, poza samymi wiropłatami, mają zabezpieczyć eksploatację platform oraz szkolenie personelu Sił Zbrojnych RP w okresie ich użytkowania do czasu dostaw AH-64E. Przylot pierwszej partii czterech AH-64D do Polski miał miejsce w czerwcu 2025 roku, a drugiej planowany jest na ostatni kwartał.