Reklama
Polska flota samolotów F-16 Jastrząb liczy obecnie 47 samolotów dostarczonych w latach 2006–2008 . Zakup F-16 znacząco zwiększył potencjał naszych Sił Powietrznych, umożliwiając im integrację ze strukturami NATO. Jastrzębie stanowią wyposażenie 3. i 6. Eskadry Lotnictwa Taktycznego wchodzących w skład 31. Bazy Lotniczej na lotnisku Poznań-Krzesiny oraz 10. Eskadry Lotnictwa Taktycznego z 32. Bazy Lotniczej na lotnisku w Łasku.
F-16 służą w 31. Bazie Lotnictwa Taktycznego (31. BLT) w Poznaniu-Krzesinach i 32. Bazie Lotnictwa Taktycznego (32. BLT) w Łasku, które wchodzą w skład 2. Skrzydła Lotnictwa Taktycznego (2. SLT).
Program zakupu wielozadaniowych samolotów bojowych Lockheed Martin F-16C/D Block 52+ Fighting Falcon był jednym z największych i najważniejszych elementów procesu modernizacji Sił Zbrojnych RP zrealizowanych po przystąpieniu Polski do NATO w marcu 1999 roku. F-16 zastąpiły w polskim lotnictwie wysłużone myśliwce MiG-21 i MiG-23 produkcji radzieckiej. Ich przyjęcie do uzbrojenia spowodowało konieczność dokonania modernizacji infrastruktury baz lotniczych, gruntownej zmiany procedur obsługi i eksploatacji statków powietrznych oraz zmian w procesie szkolenia pilotów i specjalistów obsługi technicznej. W Wojskowych Zakładach Lotniczych Nr 2 SA (WZL-2) w Bydgoszczy uruchomiono centrum serwisowe Jastrzębi.
Umowa o wartości 3,5 mld USD na zakup przez Polskę samolotów F-16 w ramach procedury FMS została podpisana 18 kwietnia 2003 roku.
F-16 służą w 31. Bazie Lotnictwa Taktycznego (31. BLT) w Poznaniu-Krzesinach i 32. Bazie Lotnictwa Taktycznego (32. BLT) w Łasku, które wchodzą w skład 2. Skrzydła Lotnictwa Taktycznego (2. SLT). Ich zadania obejmują samodzielne misje powietrze-powietrze i powietrze-ziemia oraz wsparcie Marynarki Wojennej i Wojsk Lądowych. W czerwcu 2012 roku osiem Jastrzębi (sześć C i dwa D) po raz pierwszy w historii polskich Sił Powietrznych uczestniczyło w międzynarodowych ćwiczeniach „Red Flag” na Alasce. Polskie F-16 realizowały kilkukrotnie misje ochrony przestrzeni powietrznej państw bałtyckich (Litwy, Łotwy i Estonii) w ramach Baltic Air Policing. W 2021 roku pełniły podobną służbę na Islandii w ramach Icelandic Air Policing.
Polska zakupiła 36 jednomiejscowych samolotów F-16C.
Zakup F-16
Procedura pozyskania nowych samolotów bojowych dla polskich Sił Powietrznych rozpoczęła się w 2001 roku. Spośród trzech kandydatów – francuskiego Dassault Mirage 2000-5 Mk 2, szwedzkiego Saab JAS 39C/D Gripen i amerykańskiego F-16C/D – 27 grudnia 2002 roku wybrano ten ostatni. Umowa o wartości 3,5 mld USD na zakup w ramach procedury FMS (Foreign Military Sale) 48 egz. w najnowszym wówczas wariancie Block 52+ (Advanced Block 52), w tym 36 jednomiejscowych F-16C (numery fabryczne JC-1–JC-36; numery ewidencyjne USAF 03-0040–0075; polskie numery ewid. 4040–4075) i 12 dwumiejscowych F-16D (JD-1–JD-12; 03-0076–0087; 4076–4087), została podpisana 18 kwietnia 2003 roku (program „Peace Sky”). Pierwszy polski F-16C (4040) został oblatany w zakładach koncernu Lockheed Martin w Fort Worth w Teksasie 14 marca 2006 roku przez fabrycznego pilota doświadczalnego Paula Hattendorfa. Cztery pierwsze egzemplarze zostały uroczyście przekazane Siłom Powietrznym 11 listopada 2006 roku. Trzy ostatnie dostarczono 12 grudnia 2008 roku. W Polsce samoloty F-16C/D dostały nazwę Jastrząb.
Polska zakupiła 12 dwumiejscowych samolotów F-16D.
Polskie F-16C/D są napędzane silnikiem turboodrzutowym Pratt & Whitney F100-PW-229 o ciągu maksymalnym 79,2 kN bez dopalania i 129,7 kN z dopalaniem. W skład wyposażenia wchodzi m.in. radar APG-68(V)9, radiostacja ARC-232, transponder systemu identyfikacji „swój-obcy” (Identification Friend-or-Foe, IFF) APX-113 i system samoobrony (walki elektronicznej) ALQ-211(V)4 (Advanced Integrated Defensive Electronic Warfare Suite, AIDEWS).
Polskie F-16 są napędzane silnikiem turboodrzutowym Pratt & Whitney F100-PW-229.
Stałe uzbrojenie tworzy sześciolufowe działko rotacyjne M61A1 Vulcan kal. 20 mm. Ponadto kupiono uzbrojenie i wyposażenie podwieszane, m.in. pociski powietrze-powietrze krótkiego zasięgu AIM-9X Sidewinder i średniego zasięgu AIM-120C-5 AMRAAM (Advanced Medium-Range Air-to-Air Missile), pociski powietrze-ziemia AGM-65G2 Maverick, bomby szybujące AGM-154C JSOW (Joint Stand-off Weapon), bomby kierowane Paveway II/III i JDAM (Joint Direct Attack Munition), zasobniki celownicze AAQ-33 Sniper XR (Advanced Targeting Pod, ATP) i rozpoznawcze DB-110, gogle noktowizyjne i celowniki nahełmowe PVS-22.
Polski F-16C uzbrojony w pociski produkcji amerykańskiej. Od góry: AIM-120C, AIM-9X oraz JASSM.
W następnych latach dokupiono pociski powietrze-powietrze w najnowszych wersjach AIM-9X Block II i AIM-120C-7, a także pociski manewrujące powietrze-ziemia średniego zasięgu AGM-158A JASSM (Joint Air-to-Surface Stand-off Missile) i dalekiego zasięgu AGM-158B JASSM-ER (Extended Range). Przy okazji prac związanych z integracją tych pocisków oprogramowanie komputera pokładowego zmodernizowano z wersji M4.3 do M6.5.
13 sierpnia 2025 roku zawarto umowę o modernizacji wszystkich polskich F-16C/D do standardu zbliżonego do najnowszej wersji Block 72 znanej także jako F-16V Viper.
Modernizacja do wersji F-16V
W 2024 roku rozpoczęto działania w sprawie modernizacji Jastrzębi do standardu zbliżonego do najnowszej wersji Block 72 (znanej także jako F-16V Viper). Amerykańska Defense Security Cooperation Agency (DSCA) poinformowała Kongres Stanów Zjednoczonych 23 października 2024 roku, że Departament Stanu wyraził zgodę na sprzedaż Polsce w ramach procedury FMS wyposażenia i usług w celu modernizacji 48 egz. F-16C/D. Chodzi m.in. o radary APG-83 SABR (Scalable Agile Beam Radar) z anteną AESA (Active Electronically Scanned Array), nowe komputery misji i monitory wielofunkcyjne, zintegrowane systemy nawigacji inercyjnej i satelitarnej z modułami przeciwzakłóceniowymi oraz systemy walki elektronicznej ALQ-257 (Integrated Viper Electronic Warfare Suite, IVEWS) lub ALQ-254(V)1 Viper Shield. Umowę międzyrządową o wartości około 3,8 mld USD podpisano 13 sierpnia 2025 roku. Dwa pierwsze egzemplarze zostaną zmodernizowane w zakładach koncernu Lockheed Martin w Greenville w Karolinie Południowej w latach 2028–2030, a pozostałe w WZL-2 w Bydgoszczy w latach 2030–2038.
Katastrofa
28 sierpnia br., w dniu Święta Lotnictwa Polskiego, podczas treningu do zaplanowanych na weekend Międzynarodowych Pokazów Lotniczych AirSHOW Radom 2025, na lotnisku w Radomiu rozbił się samolot F-16C nr 4056 z zespołu pokazowego „F-16 Tiger Demo Team”. Śmiercią lotnika zginął bardzo doświadczony pilot mjr Maciej „Slab” Krakowian. Była to pierwsza utrata samolotu F-16 podczas ich niemal 20-letniej eksploatacji w polskich Siłach Powietrznych.
Utrata 28 sierpnia 2025 roku w wyniku katastrofy samolotu F-16C nr 4056 zmniejszyła stan Jastrzębi w Siłach Powietrznych do 47 egzemplarzy.
Reklama
Zobacz również
Reklama
Reklama
