

Historia pierwszej polskiej brygady kawalerii zmotoryzowanej stanowi jedno z niewątpliwie najciekawszych zagadnień naszej wojskowości końca lat trzydziestych. Mimo że tworzona jako eksperyment brygada pancerno-motorowa funkcjonowała w strukturach Sił Zbrojnych krótko, to łączyła w sobie wiele procesów, trudności i doświadczeń charakteryzujących modernizujące się Wojsko Polskie. Wydawałoby się, że zawarte w dostępnych publikacjach informacje na temat 10. BK stanowią już zamknięty i wyczerpany zbiór. Czy aby na pewno?
Działania mające na celu sformowanie nowego typu wielkiej jednostki w strukturze WP nie odbywały się w próżni. nie odbywały się w próżni. Nanosząc na motoryzacyjnej osi czasu istotne zarówno dla historii 10. BK, jak i całego programu Oddziałów Motorowych, wydarzenia należy rozpocząć od lipca 1936 roku. Zakończyły wtedy prace dwie działające pod kierownictwem gen. dyw. Tadeusza Piskora komisje, które dokonały inwentaryzacji sprzętu motorowego znajdującego się w zapasach mob., użytku bieżącym oraz składnicach większości jednostek broni pancernej, artylerii motorowej i lotnictwa. Wyniki prac tzw. komisji Piskora stanowiły punkt wyjścia do dyskusji oraz odzwierciedlenie kilku kluczowych dla całego procesu modernizacji i motoryzacji płaszczyzn. Przede wszystkim mowa o ówczesnym stanie posiadania armii (park pojazdów mechanicznych), możliwościach produkcyjnych (dodatkowe zamówienia składane w PZInż. w ramach kolejnych budżetów) oraz zasobach kadrowych (dostępni kierowcy, mechanicy, specjaliści i ich szkolenie). Wydaje się uzasadnione stwierdzenie, że płk dypl. Jan Sadowski przystępując jesienią 1936 roku do studiów nad organizacją i zasadami użycia wielkich jednostek zmotoryzowanych w wojskach sąsiadów II Rzeczypospolitej oraz możliwości WP korzystał z wyników prac ww. komisji. Podsumowaniem dokonanych analiz był referat przedstawiony szefowi SG w listopadzie 1936 roku. Równoległe prace prowadzono w Departamencie Dowodzenia Ogólnego MSWojsk. (DDOgn.), a ich wynikiem było obszerne opracowanie przekazane na ręce ministra w grudniu 1936 roku. Oba studia stały się podstawę do będącej wynikiem dyskusji w ramach KSUS uchwały tego organu doradczego z 8-9 stycznia 1937 roku.














