Reklama
25 lutego Departament Sprawiedliwości USA poinformował o aresztowaniu Geralda Eddiego Browna Jr., emerytowanego oficera i pilota Sił Powietrznych Stanów Zjednoczonych, któremu zarzucono transfer specjalistycznej wiedzy wojskowej do Chińskiej Republiki Ludowej.
Sześćdziesięciopięcioletni Brown, posługujący się znakiem wywoławczym „Runner”, został zatrzymany w Jeffersonville w stanie Indiana i oskarżony o bezprawne szkolenie chińskich pilotów wojskowych. Zarzuty oparto na przepisach Arms Export Control Act, które wymagają uzyskania odpowiedniej licencji od Departamentu Stanu USA przed przystąpieniem do świadczenia jakichkolwiek specjalistycznych usług wojskowych podmiotom zagranicznym.
Według amerykańskiego Departamentu Sprawiedliwości Brown, który przez ponad 24 lata służył w siłach powietrznych USA i zakończył aktywną służbę w stopniu majora, miał od sierpnia 2023 r. świadomie współpracować z cudzoziemcami oraz obywatelami USA w celu szkolenia pilotów Sił Powietrznych Chińskiej Armii Ludowo-Wyzwoleńczej. Tego rodzaju szkolenia – obejmujące taktykę, techniki i procedury bojowe – są w świetle amerykańskich przepisów traktowane jako „usługi obronne”.
Kariera Browna w amerykański, lotnictwie obejmowała dowodzenie jednostkami odpowiedzialnymi za systemy przenoszenia broni jądrowej, udział w misjach bojowych oraz szkolenie nowych pilotów na maszynach takich jak F-4 Phantom II, F-15 Eagle, F-16 Fighting Falcon czy A-10 Thunderbolt II. W ostatnich latach służby Gerald Brown pracował jako instruktor przy symulatorach, szkoląc nowych pilotów m.in. na najnowsze samoloty F-35 Lightning II. To właśnie doświadczenie zdobyte w trakcie tej kariery miało – według aktu oskarżenia – zostać wykorzystane w Chinach.
Gerald Brown miał duże doświadczenie w szkoleniu nowych pilotów, w tym na maszynach takich jak F-16.
Istotnym elementem sprawy jest postać Stephena Su Bina, chińskiego obywatela, który w 2016 r. brał udział w cyberatakach na amerykańskie koncerny zbrojeniowe i kradzieży wrażliwych danych wojskowych na rzecz władz w Pekinie. Według śledczych Brown wynegocjował warunki kontraktu szkoleniowego właśnie za pośrednictwem Su Bina. W rozmowach miał otwarcie deklarować zamiar szkolenia chińskich pilotów myśliwskich. W grudniu 2023 r. udał się do Chin, gdzie już pierwszego dnia przez trzy godziny odpowiadał na pytania dotyczące funkcjonowania amerykańskich sił powietrznych. W Chinach przebywał do początku lutego 2026 r., kiedy wrócił do Stanów Zjednoczonych.
Sprawa Browna wpisuje się w szerszy kontekst działań Pekinu, który – jak ostrzegały w 2024 r. rządy USA, Australii, Wielkiej Brytanii, Kanady i Nowej Zelandii – aktywnie rekrutuje obecnych i byłych wojskowych z państw NATO w celu wzmocnienia zdolności bojowych Armii Ludowo-Wyzwoleńczej. Podobne zarzuty postawiono wcześniej Danielowi Edmundowi Dugganowi, byłemu pilotowi Korpusu Piechoty Morskiej USA, oskarżonemu o szkolenie chińskich pilotów m.in. w zakresie operacji z lotniskowców. Został on zatrzymany na terytorium Australii i odpowiada na zarzuty przed sądem.
Pilot w symulatorze samolotu F-35 podczas nauki tankowania w powietrzu. F-35 nie ma wersji dwumiejscowej, więc praktyczna wiedza jest przekazywana pilotowi na tym etapie.
Amerykańskie władze podkreślają, że przypadek majora Browna to nie tylko formalne naruszenie przepisów eksportowych, lecz przede wszystkim złamania przysięgi wojskowej. Śledztwo prowadzi FBI przy wsparciu innych oddziałów oraz Biura Śledczego Sił Powietrznych. Prokuratorzy z pionu bezpieczeństwa narodowego zapowiadają wykorzystanie wszystkich dostępnych narzędzi prawnych, aby zapobiegać transferowi amerykańskiej wiedzy wojskowej do państw uznawanych za strategicznych rywali. W ocenie władz przypadek Browna ma być wyraźnym sygnałem ostrzegawczym dla byłych żołnierzy rozważających podobną współpracę: na doświadczenie zdobyte w służbie publicznej nadal obowiązują prawne restrykcje, a jego wykorzystanie bez zgody rządu może skutkować odpowiedzialnością karną.
Reklama
Zobacz również
Reklama
Reklama
